DARWIN EN DE VRIES, 
2 
een spel der wolken met onze verbeelding, dat wat wij zoeken en 
willen doorgronden, wat wij van aangezicht tot aangezicht willen 
aanschouwen, niet bestaat en niet kan bestaan. 
Onder wie van de tegenovergestelde meening zijn vallen nog weer 
twee groepen te onderscheiden. Sommigen blijven thuis en be- 
neden. Hij doet daar metingen en houdt bespiegelingen, maakt ver- 
gelijkingen en verdiept zich in beschouwingen, om zoo den weg en 
de manier van reizen te vinden, die tot het doel moeten leiden ! Met 
verrekijker en sextant bekijkt en meet hij de bergmassa en maakt 
daaruit op hoe hoog zij is, hoe zij is samengesteld en hoe het onder- 
ling verband bij hare deelen zou kunnen, ja, moet zijn. Hun werk 
is dankbaar, in zooverre, dat het de meeste navolgers en ook bestrij- 
ders zal vinden. Want eindeloos als het gebied der mogelijkheden is, 
zal ook het aantal meeningen voor en tegen, zijn, dat ten beste 
wordt gegeven. 
Anderen, weinig in aantal, doch krachtig van wil die volhar- 
dingsvermogen en moed genoeg hebben, die in voldoende mate 
een koel hoofd paren aan vasten voet en zekere hand, aan helderen 
blik en scherp overleg, aan vindingrijken geest en zekerheid van 
de juistheid van hun inzicht, slechts die enkele begaafden en bevoor- 
rechten zullen zeggen : „Neen, het doel moet bereikbaar zijn, en de 
eenige zekere en veilige weg om het zoover te brengen is doen en 
zien met eigen oogen. Breng ik het niet ver, ook het banen en toe- 
gankelijk maken voor ieder van een kort eind weegs omhoog, zal zijn 
nut hebben en kan alleen voor anderen de gelegenheid openen om 
verder te komen.” 
Hij begint zijn reis en de anderen oogen hem na. De beste en 
welwillendste onder deze toeschouwers wenschen hem alles goeds, 
maar trekken de schouders op, overtuigd dat zij gelijk hebben, waar 
zij beweren, dat alle pogingen verkeerd zullen afloopen. Anderen, die 
hem met hun kijker volgen, zien al dadelijk dat hij verkeerd gaat; 
zij weten, beter dan hij, hoe hij zijn weg heeft te kiezen, en ook al 
van te voren hoe ver hij het zal br engen waar hij aan zal landen 
en waar hij den onoverkomelijken hinderpaal zal vinden, die het hem 
onmogelijk zal maken om verder te gaan. 
Zulk een bergtop, om mijn wel wat breedvoerige vergelijking te 
eindigen, die ons verleidelijk tegenblinkt, hoog in de lucht, is de kennis 
van het ontstaan der levende natuur, zooals zij zich thans aan ons 
voordoet, het antwoord op de vraag, hoe dat heerlijk samenstel van 
werkingen en vormen is ontstaan op de vraag, zoo oud als het mensch- 
dom ; vanwaar komt dat alles, vanwaar komen wij zelf. 
Toen indertijd Galilei zijn denkbeelden over de zwaartekracht, 
over het verband tusschen beweging, kracht en massa bekend maakte, 
