12 
DAR WIN EN DE VRIES, 
dieren zich tegen elkander aan; dan heeft er een uitwisseling van 
(mikro-) kernen plaats, de dieren gaan weer van elkander af, en zijn 
dan beide weer in staat om zich door gewone deeling snel te ver- 
menigvuldigen. Bij een andere soort van infusiediertjes (stylonychia) 
komen twee soorten van voorwerpen voor, vastzittende en vrij rond- 
zwemmende. Alleen een »conjugatie« van een actieven met een pas- 
sieven, van een vrijlevenden en een vastzittenden vorm is vruchtbaar. 
Dit zijn de eerste schreden om tot een steeds ingewikkelder 
wordend proces te komen. Weldra wordt de conjugatie vervangen 
door een copulatie. De meercellige organismen brengen dan, eerst op 
willekeurige plaatsen van hun lichaam, later in van den aanvang af 
daarvoor aangelegde en ingerichte werktuigen, geslachtscellen voort. 
Reeds bij nog zeer laag staande wezens, planten zoowel als dieren, 
hebben deze cellen den eigenaardigen, kenmerkenden vorm, waardoor 
zij als eicel en zaadcel, als vrouwelijke en mannelijke geslachtscel, 
van elkander zijn te onderscheiden. Steeds bestaan daartusschen twee 
belangrijke verschillen. De vrouwelijke cel, het ei, is altijd passief; 
zij mist het vermogen om zich zelfstandig te bewegen ; de mannelijke 
cel daarentegen is een zoogenoemde zwermcel, althans bij alle dieren 
en alle sporeplanten 1 ). Deze eigenschap heeft haar den naam ver- 
schaft van zaaddiertjes of spermatozoën. 
Dan bevat de eicel een groote hoeveelheid protoplasma, waarin de 
kern slechts een zeer geringe plaats beslaat, terwijl de spermacel uit 
niet veel meer dan een kern bestaat, met een lang, draadvormig 
staartje, een zweephaar, dat, als bij veel infusiediertjes, als bewe- 
gingsorgaan dienst doet. 
Alle cellen, die het lichaam van planten, dieren en menschen sa- 
menstellen en opbouwen, zijn in staat om zich door deeling te ver- 
menigvuldigen. Daarop berust elke groei. Zij verliezen echter dit 
vermogen, zoodra zij vrij zijn en losgemaakt zijn uit hun verband 
met de andere cellen; dan moeten zij sterven. 
Met de geslachtscellen is het anders; zij kunnen niet alleen onder 
gunstige omstandigheden, soms zeer lang, zelfstandig voortleven, maar 
zij vertoonen meestal pas nadat zij zich van het lichaam, dat hen 
voortbracht, hebben afgescheiden, hun eigenaardige kenmerkende le- 
vensuitingen. 
Wij kunnen nu zeggen dat wij, hoe hooger de levende wezens 
staan op de ladder der ontwikkeling, ook de verschillen tusschen 
1) Bij de bloem- of zaadplanten is dit de stuifmeelkorrel ; deze is wel 
niet in staat om zich zelfstandig te bewegen, maar de wijze waarop zij 
„kiemt” en de eicel in het zaadknopje opzoekt om haar kern daarin te 
brengen, herinnert er toch aan. 
