OF MUTATIE- EN TEELTK EUSTHEORIE. 
19 
grond, dat de variabiliteit van gekweekte planten en van huisdieren 
een andere is dan die van de levende wezens in de natuur, dan heeft 
men mijns inziens daarin ongelijk. 
Anders wordt de zaak echter als wij meer den nadruk leggen op 
de wijze waarop de kunstmatige teeltkeus werkt. Zij is veel scherper 
en strenger dan de natuurlijke ooit kan zijn, al moge dan ook het 
materiaal, waaruit de keuze wordt gedaan, beperkter wezen. 
Als een bepaalde variëteit, hoe goed ontwikkeld en scherp geken- 
merkt ook, weer aan zich zelf wordt overgelaten, dan slaat zij vroeger of 
later weer tot den ouden stamvorm terug. Altijd weer op nieuw en 
steeds met dezelfde zorg moet de eens verkregen vorm worden ver- 
beterd, door vernietiging van de slechtere en selectie van de betere, 
als men haar geslachtelijk wil vermenigvuldigen. Planten laten zich 
wel is waar voortplanten langs ongeslachtelijken weg, maar bij land- 
bouwgewassen zou dit bijv. niet veel voordeel opleveren ; bij dieren 
gaat het heelemaal niet. Zelfs ongeslachtelijke vermenigvuldiging 
brengt niet zelden zulk een terugslaan mede. 
Men noemt dat dan wel atavisme (van atavus = grootvader), en 
neemt aan dat het „oude bloed” nog in rustenden toestand aanwezig 
is en, opgewekt, door een in- of uitwendigen prikkel, of ook wel niet 
genoeg tegengehouden door de omstandigheden, die voor den nieuwen 
vorm bevorderlijk waren, zich weer ging uiten. 
De Vries heeft volmaakt duidelijk aangetoond, dat dit terugslaan 
zeer vaak het gevolg is van kruising met ouderlijke vormen. Het 
heeft plaats, als de nieuwe vormen niet voldoende geisoleerd zijn en, 
hoe dan ook, met den stamvorm of met andere kruisingen of bastaar- 
den (hybrieden) daarvan in aanraking en in geslachtelijke gemeen- 
schap komen. Hij noemde die oorzaak van terugslaan zeer sprekend 
vicinisme (van vicinus = buurman). 
Dit isoleeren, dit vermijden der gevolgen van vicinisme, heeft de 
mensch, die door kunstmatige teeltkeus nieuwe vormen schept, in 
zijn macht, in de natuur gebeurt het nooit of hoogst zelden. 
Daar zullen zulke kleine verschillen als de schommelende variaties 
door kruising onderling en met de ouderlijke vormen zeer spoedig 
weer te loor moeten gaan, ook als zij voor het voorwerp, dat er mede 
geboren wordt, nuttig zijn. 
Dit brengt ons vanzelf op een tweede, zeer belangrijk bezwaar 
tegen de bovenbedoelde vergelijking. 
Of een bepaalde lichaamsvorm nuttig of schadelijk of geen van 
beide is voor een dier of een plant, dat is een vraag, die lang niet 
zoo gemakkelijk te beantwoorden is als het wel lijkt. Gewoonlijk 
spant men trouwens bij die beantwoording het paard achter den 
wagen. Men redeneert zoo: alle kenmerken zijn ontstaan en tot ont- 
