INFECTIE BUITEN TOEDOEN YAN 
ORGANISMEN 
DOOR 
H. M. QUANJER. 
Tot voor korten tijd heerschte de meening, dat alle besmettelijke 
ziekten van dieren en planten door parasitaire organismen zouden 
worden veroorzaakt. Toen omstreeks 1880 de methode om microben 
door middel van plaatculturen te isoleeren algemeen in gebruik kwam, 
is het aantal besmettelijke ziekten, van welke men een microsco- 
pischen parasiet als oorzaak kon aan wij zen, dermate toegenomen, dat de 
meeste pathologen zich slechts levende wezens als voorwaarcle voor 
het tot stand komen van infectie konden denken. Dit ligt ook voor 
de hand: een klein weinigje smetstof, voor infectie gebruikt, kan 
een heel individu ziek maken en één individu, één pokkenlijder b.v., 
kan in korten tijd een geheel volk aansteken. Die vermeerdering 
van de smetstof ad infinitum, die onbegrensdheid in vermenigvuldi- 
ging en groei, is een eigenschap van levende wezens, vooral aan 
splijt- en draadzwammen gemakkelijk te demonstreeren. 
Intusschen, onze ervaring is uitgegaan boven het dogma van 
infectie door micro-organismen ; maar het is goed, vóór het bespreken 
van de gevallen zelve, die ons tot deze uitspraak leiden, scherper te 
definiëeren, wat wij onder infectie-ziekten hebben te verstaan. 
Men onderscheidt in de menschelijke pathologie tusschen direct 
besmettelijke of contagieuze en indirect besmettelijke of infectieuza 
ziekten. De eerste, waarvan pokken en roodvonk voorbeelden zijn, 
kulinen direct van den patiënt op gezonde personen uit zijn om- 
geving overgaan; de tweede, waartoe cholera en typhus abdominalis 
behooren, worden uitsluitend overgebracht door een middelstof, meestal 
faeces of etter. In het tweede geval bestaat dus geen direct gevaar 
voor de omgeving. Het is Dr. F. W. T. Hungér ('*), die deze 
(*) Hunger’s onderzoekingen zijn, voor zoover zij ons hier interesseeren, 
samengevat o.a. in zijn brochure: „Onderzoekingen en besehouwingen over de 
Mozaïekziekte der tabaksplant ” , uitgever J. H. de Bussy, Amsterdam 1906. 
