40 
SLUIPWESPEN. 
en dan liefst nog elk een gastheer voor zich alleen. Zij leven bij 
de rupsen van pijlstaarten en andere groote vlinders, zoowel als bij 
de larven van groote hout- en blad wespen. Ook vele species van 
middelmatig groote afmeting parasiteeren eenzaam bij kleinere in- 
secten. De sluipwespen van geringe grootte daarentegen leven meestal 
gezellig. Zelfs eene zoo nauwe behuizing als een insectenei herbergt 
er dan nog dikwijls twee of meer. En het aantal miniatuurwespen, 
dat in sommige gevallen uit een grooter voedselmagazijn te voorschijn 
kan komen, grenst aan het ongeloofelijke. Er is een geval bekend, 
dat uit eene enkele Plusiarups zich niet minder dan 1400 exemplaren 
van Litomastix truncatella Daim. ontwikkelden. Niet te haastig moet 
hieruit de gevolgtrekking worden gemaakt, dat in deze slechts een 
paar cM. groote rups dus minstens 1400 sluipwespeneieren waren 
afgezet. De juiste toedracht der zaak zou geheel anders geweest 
kunnen zijn. Litomastix truncatella toch is eene zoogenaamde Encyr- 
tine en het was bij eene Encyrtine (E. fuscicollis Daim.), dat onlangs 
P. Marchal op het voetspoor van E. Bugnion eene merkwaardige 
ontdekking deed. Bij de rups eener stippelmot nam hij n.1. waar, 
dat het ei eener Encyrtine in het lichaam der rups uitgroeide tot 
eene soort van koker, die eene gansche keten van embryo’s omsloot. 
Een enkel ei bleek dus het aanzijn aan een groot aantal sluip wespjes 
te kunnen geven. Voegen wij hieraan nog toe, dat reeds in 1868 
door Snellen van Vollenhoven in zijne »Gelede Dieren « de aan- 
dacht werd gevestigd op het feit, dat bij eene Depressaria(?)rups de 
popjes van Encyrtus atricollis Daim. alle binnen het lichaam van 
den gastheer in regelmatige rijen werden gevonden. Waar zulke 
buitengewone vermeerderingsmiddelen bestaan, zal het weinig ver- 
wondering wekken allerwege op begroeide plaatsen tal van miniatuur- 
sluip wespen aan te treffen. Ook is slechts een leger van parasieten 
in staat het heirleger der insecten onophoudelijk te decimeeren. Een 
enkel voorbeeld hoe ver dit gaan kan. Voor eenige jaren verzamelde 
ik eens op een koolveld nabij Arnhem een groot aantal der voor 
koolplanten zoo schadelijke rupsen van het koolwitje en kweekte 
deze larven verder op. Slechts drie percent van hen bleken in staat 
het tot vlinder te kunnen brengen, de overige zeven-en-negentig 
percent waren alle door de bekende Braconide Apanteles glomeratus L. 
aangetast . 
Er bestaat wellicht geene enkele insectengroep, die voor de aan- 
vallen der sluipwespen volkomen is gevrijwaard. Bovendien worden, 
gelijk reeds boven werd vermeld, nog spinnen en eieren van spinnen 
aangetast. Hout- en schorskevers, snuit- en boktorren, coccinellen, 
