SLUIPWESPEN. 
43 
soort behoort, die hare eieren in eieren of poppen van andere insecten 
afzet, doch te zwak van bouw is om hare legboor door een hard 
omkleedsel heen te drijven, wordt een andere weg gevolgd. De wesp 
wacht dan het meest gunstige oogenblik af: b. v. bij de pop het 
oogenblik waarop de larvenhuid wordt afgestroopt en de te voorschijn 
komende pop nog zeer week is. Op deze wijze weet o. a. Pteromalus 
puparum L. verschillende onzer dagvlinders te infecteeren. De uit- 
komende larven vinden in het lichaam van het slachtoffer een wel- 
voorzienen disch. In den regel blijft het woondier nog genoeg bij 
kracht om casu quo een cocon te spinnen, niet zelden zelfs om nog 
te verpoppen. Doch met die verpopping heeft het dan ook de uiterste 
grens van zijn bestaan bereikt. Hoogst zelden komt het voor, dat 
eene aangetaste larve het nog tot imago brengt. Slechts éénmaal 
verkreeg ik uit eene zwak geinfecteerde rups van den populierpijl- 
staart (Smerinthus populi L.) nog den vlinder: een dier met vleugels 
waaruit hier en daar als stukken waren weggesneden. 
Zijn de inwendig levende sluipwespenlarven volwassen, dan ver- 
poppen zij, meestal na het vervaardigen van een cocon, binnen haar 
gastheer. Of wel zij boren zich uit en maken zich een cocon op, 
naast of nabij haar slachtoffer. Men heeft waargenomen, dat de ont- 
wikkeling van de monddeelen der larve met dezen gang van zaken 
gelijken tred houdt. Moet de larve der sluipwesp zich op jeugdigen 
leeftijd uitboren, dan ontwikkelen de monddeelen zich van het ge- 
schikt zijn tot bijten naar de geschiktheid tot zuigen; heeft de larve 
zich eerst in volwassen staat uit te boren, dan worden omgekeerd de 
monddeelen meer en meer tot bijten omgebouwd. Trouwens de geheele 
ontwikkeling der entoparasitische sluipwespen biedt nog overvloedig 
stof tot onderzoek aan. Sommige soorten van larven vertoonen aan- 
vankelijk een staart vormig verlengsel, dat later verdwijnt, andere 
verkrijgen tijdelijk een vorm, die aan den bekenden Cyclops onzer 
wateren doet denken. En vooral de ontwikkeling der kleinere soorten 
kan bij nader onderzoek nog tot verrassende waarnemingen leiden. 
Wat het zooeven genoemde uitboren der volwassen larven betreft, 
dit is voor het nog levende slachtoffer het oogenblik, waarop de 
doodstrijd begint. Wel doet de turgor der cellen de wonden, door 
de larven gebeten, weder sluiten, zoodat geene verbloeding plaats 
heeft; doch de beleediging van het organisme blijft er niet minder 
doodelijk om. De dood treedt echter niet onmiddellijk in. Het komt 
mij voor, dat dit afhangt van den aard van de verwoesting der 
weefsels. Eene rups van den populierpijlstaart, wier lijf door de uit- 
komende Braconidenlarven op niet minder dan acht-en-dertig plaatsen 
