52 
DE DRENTSCHE ESSCHËN. 
daar op, zoodat men toen veel minder belang in het groenland en 
den veengrond heeft gesteld dan in latere eeuwen. 
De ligging van de bouwakkers op de esschen en de verdeeling 
van die gronden wijzen op een aanleg waarbij niet het minst 
aan eenig stelsel is gedacht en waarbij alles zeer willekeurig 
is toegegaan. We vinden hier geene verdeeling in blokken of hoofd- 
afdeelingen, zooals die in de heidevelden, omstreeks 1850, plaats had 
(Zie bldz. 345 jaargang 1905 van dit tijdschrift) of zooals in de 
venen, waar elk veenslag, naar gelang van de grootte der veenmarke, 
van 8 tot 14 Hectaren groot werd. Op de voor eschgrond be- 
stemde gronden schijnt ieder wel de spade in den grond te hebben 
gestoken of met den ploeg te zijn begonnen met het ontginningswerk, 
ter plaatse waar het hem goed dacht. Bouwakkers werden aange- 
legd, waarvan de maatoppervlakte werd bepaald bij mudden lands, 
geregeld naar de hoeveelheid zaaigraan die men voor eiken akker 
noodig achtte, zoodat b. v. een mudde lands ongeveer 28 Aren heeft, 
waarin een H.L. rogge wordt gezaaid. Dat is veel zaai koren, maar 
de Drenthenaar hield van dik zaaien om een dichten stand van het 
gewas te bekomen en de meening, dat een mudde lands een mud 
zaaikoren toekomt, was tot voor 20 jaren nog zeer algemeen. Deze 
hoeveelheid was echter het maximum en een oude boer te Buinen, 
voor ongeveer 40 jaren overleden, telde ieder jaar het aantal korrels die 
den inhoud vulden van den zilveren vingerhoed van zijne vrouw, om naar 
dit aantal te oordeelen over de hoeveelheid zaaikoren per mudde lands. 
De grootste bouwakkers die er thans nog op de Drentsche esschen 
bestaan, zijn die van vijf tot zeven mudden lands, doch hun aantal 
is zeer gering, terwijl het niet zeker is dat zij van oudsher zoo groot 
waren, omdat zij door aankoop van belendende perceelen kunnen 
zijn vergroot. De kleinste zijn die van 1 / 2 a % mudde lands, meer 
bekend onder de maatsoppervlakte bij ))spinden«, want een spind is 
het i/jG deel van de oude mudden, vóór 1816 in gebruik, zoodat vier 
spind lands dan pl. m. 7 Are is. Het vierde deel van een mud heet 
hier een schat (25 L. volgens de nieuwe, 20 L. volgens de oude 
mudden) zoo dat ’/ 4 mudde lands hier een schat lands heet. 
De richting, waarin de akkers liggen, is in de verschillende deelen 
der esch zeer verschillend. Hier ziet men eenige akkers evenwijdig 
in Oost- Westelijke, daar weer een blok aan de eerste grenzende in 
Noord-Zuidelijke richting liggen. De kadastrale bladen der gemeenten 
geven ons van de esschen eene voorstelling, waarop wij zelden meer 
dan twee of drie even groote en gelijkvormige bouwakkers naast 
elkander vinden, en toonen dat er vele onregelmatige akkers zijn, aan het 
