DE DRENTSCHE ESSCHEN. 
59 
derde«. Zijn de zes huurjaren om, dan laat hij het V 3 van 
het laatste gewas op het land achter en betaalt geen huur meer. 
Onder de verhuurde bouwakkers komen vooral de pastorie- en kos- 
terijgoederen in aanmerking. Particulieren, die vroeger land verhuur- 
den, hebben dat in dure tijden verkocht, waardoor de huuraanbie- 
dingen afnamen, maar de pastoralia en kosterijgoederen blijven te 
verhuren vast goed ; de inkomsten maken deel uit van de trakte- 
menten. 
Aan grondbelasting wordt van de bouwakkers op de eschgronden 
ongeveer 20 cent per mudde lands geheven. 
Tienden, vroeger van vele akkers aan de pastorie of kosterij in 
het kerkdorp der gemeente verschuldigd, werden in latere jaren 
meestal afgekocht en zijn nu bijna onbekend geworden. Andere be- 
lastingen worden van dit land niet geheven. Onderhoud van water- 
leidingen bestaat hier niet en overstroomingen zijn niet te vreezen; want 
de eschgronden liggen meestal hoog. Bij stortregens neemt de grond 
in korten tijd zeer veel water op en wordt het overtollige afgevoerd 
door de voren of scheidingen tusschen de perceelen en vindt vaak 
een uitweg door de dorpen en gehuchten naar lagere plekken. 
Nevens de bouwakkers moeten wij hier nog melding maken van 
de zoogenaamde goorns, welke zijn kleine perceeltjes bouwland on- 
middellijk aan de dorpen grenzende, of soms ook wel binnen den 
kring der dorpshuizen gelegen. Be grootte dezer goorns wisselt van 
een tot acht Aren, de bestemming is meestal voor de teelt van 
peulvruchten, groenten, vroegrijpe aardappelen, enz. De benaming 
van goorngrond duidt misschien op hunne vruchtbaarheid, of op den 
3 >goorngrondc( voor eene vroegere rechtspleging (goorspraak) in de 
dorpen, die in de open lucht gehouden werd. De meeste goorns 
hebben evenals de bouwakkers hunne namen. 
Van de teelt op de Drentsche esschen hebben wij zoo voor en na 
de verschillende gewassen reeds genoemd. De winterrogge is daarvan 
het voornaamste. Het is een tweejarig gewas, dat zeer goed strenge 
winterkoude, langdurige vorst en sneeuw verdragen kan. Bij vriezend 
weer krimpen de bladeren wel op, maar sterven niet. Omstreeks 1 
April schiet het gewas omhoog en heeft spoedig veel blad, waarom 
de boer dan ook steeds kleine perceeltjes beschikbaar heeft voor 
groenvoeding aan het vee, want deze groene rogge overtreft alle 
grassen aan voedingswaarde. Omstreeks 8 Mei vertoonen zich de 
aren, van ongeveer 8 tot 20 Juni af bloeit het gewas, en is 
met Sint Jacobi, d. i. 25 Juli, tot rijpheid gekomen. De lengte 
van het stroo is 1 tot l 1 ^ M.. die van de aar 5 tot 10 cM. De halm 
