RADIUM EN DE AT00M-0NTB1NDINGSTHE0RÏE. 
67 
tot dezelfde slotsom gekomen waren, daagde een bestrijder op, en wel 
een natuurkundige van groot gezag : Lord Kelvin. 
Zijn in de »Times« van 9 Augustus 1.1. opgenomen bestrijding 
lokte een in de kolommen dier krant gevoerd debat uit tusschen 
hem en den scheikundige Armstrong aan de ééne, en Lodge, Strutt, 
Soddy en nog eenigen aan de andere zijde. Een verslag hiervan gaf 
Soddy in »Nature« van 20 Sept. De strijd liep niet alleen over den 
oorsprong van helium, dat uit radiumzout te voorschijn komt, doch 
ook over de bron der zonne- en aardwarmte, die velen tegenwoordig 
in het radium zoeken. Ik bepaal mij in het volgende alleen tot het 
eerste punt. 
Lord Kelvin ontkende, dat door de productie van helium uit 
radium de gradueele omzetting van een element in andere bewezen 
zou zijn, als ook dat de atoomtheorie daardoor meer werd gedeerd 
dan door de oorspronkelijke ontdekking van helium in cleveït. Klaar- 
blijkelijk bedoelde hij daarmee te zeggen, dat hij helium, evenals 
in cleveït, ook in het radiumpraeparaat als zoodanig voorhanden aan- 
nam. Uit zijn repliek aan Strutt bleek, dat Lord Kelvin de con- 
tinueele ontwikkeling van helium uit het radiumzout als een feit 
aannam, doch niet dat, als alle helium daaruit verwijderd was, er na 
een tusschenpoos weer een nieuwe voorraad kon uitkomen. Dit lokte 
het betoog van Soddy uit. dat dit laatste vaststond. Want helium 
komt voort uit de emanatie en dat deze laatste werkelijk in het 
radium telkens opnieuw ontstaat kon niet betwijfeld worden. Want 
de verwijdering der emanatie wordt gekenmerkt door veranderingen 
in de radio-activiteit, met name in de /3-stralen, die ter zelfder tijd 
verdwijnen waarop de emanatie staakt. Het herstel der radio-activi- 
teit eischt steeds een bepaald tijdsverloop en valt saam met dat van 
de emanatie, die daarna ten allen tijde opnieuw verkrijgbaar is. Er 
moet dus in den boezem van het zout een verandering plaats hebben, 
en ’t eenige waarover men twisten kan is de vraag van welken 
aard dit proces en de emanatie is, waaruit het helium te voorschijn 
komt. 
Dit voorname punt, waarop de atoom-ontbindingsleer (»disinte- 
gration-theory«) berust, te weten, dat er in den boezem van een 
radio-actieve stof een aanhoudende verandering plaats grijpt, is niet 
verder betwist geworden. 
Wat nu de belangrijke vraag betreft van welken aard de veran- 
dering zou zijn waardoor het helium te voorschijn komt, geeft Lord 
Kelvin in zijn latere artikels daarover een andere meening ten 
beste, dan men uit zijn eerste uitspraak vermoeden zou. Hij denkt 
