132 
DE DUINEN LANGS HET MEER VAN MICHIGAN. 
van de in de zaagmolens gebruikelijke lengte en meest van stammen 
van 2 — 4 voet dikte. Daar tusschen gemengd ligt de afval der zaag- 
molens, soms goede planken en balken, dan weer smallere stukken 
met de schors er aan. Maar wat het oog het meeste treft is de 
overgroote massa van het hout, dat men op deze wijze eenvoudig verloren 
laat gaan. Zelfs voor brandhout heeft het geen waarde, omdat de 
afstanden te groot zijn en het transport daardoor te duur is. Op enkele 
plaatsen zag ik ander hout op het strand, n.1. stronken van hoornen 
met gedeelten hunner wortels als overblijfselen van een oud bosch, 
dat eerst door een zandverstuiving overdekt en gedood en daarna 
weer bloot gewaaid was. 
In de havens van de genoemde steden voer onze stoomboot in en 
uit. De hoofden bestaan elk uit twee rijen van palen, waartusschen 
rotssteenen gestort zijn. Aan de monding verandert de kleur van 
het water; in het open meer is het blauw en helder, hier is het 
geelachtig en troebel. De slik, die de rivier afvoert, wordt hier af- 
gezet, terwijl het water het zand naar het strand voert. Wadden 
ziet men nergens, daarvoor is het meer te diep ; alle klei wordt een- 
voudig op den bodem neergelegd. Het meer is vooral in het midden 
zeer diep, eenige honderden meters, en men zegt dat de diepste 
gedeelten er van lager liggen dan het watervlak van den Oceaan. 
Toen wij bij Manistee de haven invoeren, konden wij, langs de 
kust, de morainen duidelijk zien en hier en daar de duinen, die er 
bovenop lagen. Het is merkwaardig, dat de Amerikanen het woord 
moraine, ook in het dagelijksch gesprek, zoo gewoon gebruiken en 
naar aanleiding daarvan allerlei termen hebben, die met den oor- 
sprong van dezen grond en van deze heuvels uit den ijstijd samen- 
hangen. Dit is vooral daarom opvallend, omdat bij ons die termen 
niet zoo in gebruik zijn, niettegenstaande de toestand nagenoeg ge- 
heel dezelfde is. Men zou het kortweg zoo kunnen uitdrukken: wat 
wij heidegrond noemen, noemen de Amerikanen moraine. Want de 
grond onzer heiden vormt even goed .een afzetsel van de gletschers 
uit den ijstijd en, in het groot beschouwd, vindt men er dezelfde 
mengeling van zand en klei en keisteenen in. Maar onze heigronden 
zijn armer aan klei en daardoor minder vruchtbaar. Vandaar dat 
zij kaal zijn en moeielijk met bosch te beplanten, terwijl die van 
Michigan juist uitgestrekte en zeer rijke bosschen dragen. Deze 
morainen strekten zich in Michigan vroeger verder uit dan waar nu 
de kustlijn van het meer loopt. Gedreven door de winden vreet het 
meer ze voortdurend aan en slechts op enkele plaatsen ziet men 
het bosch tot dicht aan het strand reiken. Meestal ziet het er uit 
