DE DUINEN LANGS HET MEER VAN MICHIGAN. 
135 
wanden kunnen opvoeren, moeten natuurlijk uiterst krachtig zijn. 
Daarvan ziet men dan ook overal de bewijzen en wel voornamelijk 
in de groote hoeveelheden zand, die zij in korte tijden landwaarts 
in verplaatsen kunnen. Wij bezochten een zandvlakte, die met helm 
begroeid was. De helm van het vorige jaar was bijna geheel onder- 
gestoven en alleen de aren staken nog, op een korten steel, boven 
het zand uit. Daar de aren op stelen van omstreeks twee voet 
lengte plegen te groeien, was hier dus een zandlaag van omstreeks 
IV2 voet dikte over een uitgestrekt terrein neergewaaid. De helm 
was daar doorheen gegroeid en de planten van dit jaar droegen 
hun aren op stelen van de gewone lengte, dus hoog boven die van 
’t vorige jaar. Van dit vlak zuidwaarts wandelende, kwamen wij op 
de plaats van waar al dit zand gekomen was. Hier groeide geen 
helm maar meest bijvoet of Artemisia, in een soort die canadensis 
heet, maar sprekend op de campestris onzer duinen gelijkt. Alleen 
groeien de stengels afzonderlijk en niet in dichte bosjes. Die sten- 
gels waren hier ten deele ontworteld ; hun hoofdwortel, die eerst 
recht den grond ingegaan was, was over een lengte van een voet of 
meer bloot gewaaid en daarbij omgevallen, zoodat de stengels moeite 
hadden zich rechtop te houden. Daaraan kon men duidelijk zien, 
hoeveel zand hier weggewaaid was. Enkele andere planten toonden 
hetzelfde, maar de meesten waren natuurlijk door het ontwortelen 
gedood. 
Voordat wij tot de beschrijving van de eigenlijke duinen en zand- 
verstuivingen overgaan, is het de moeite waard eenige oogenblikken 
stil te staan bij de bosschen, die de heuvels en vlakten van dit ge- 
deelte van Michigan bedekken. Vooral ook omdat wij later op deze 
bosschen terug zullen moeten komen, als wij nagaan, hoe zij door 
het zand der duinen overstoven worden. Daarenboven is natuurlijk 
een groot deel der duin-flora uit deze bosschen afkomstig. De meeste 
bosschen verkeeren in den toestand, dien ik reeds aangeduid heb. 
Voor jaren bestonden zij uit oude boomen, meest dennen en eiken, 
maar deze zijn omgehakt en naar de zaagmolens vervoerd en door 
een jeugdig gewas vervangen. Overal ziet men in het bosch de oude 
stronken, deels zwart gebrand, deels vermolmd. Zij duiden op een 
leeftijd van een paar eeuwen. Talloos verspreid liggen ook de stam- 
men zelven, waar zij om een of andere reden niet naar den molen 
gegaan zijn. Toppen van stammen en dikke takken zijn meest ge- 
heel of bijna geheel vergaan en ter nauwer nood meer herkenbaar. 
De zaden van sommige boomsoorten, b.v. van de Hemlock. kiemen 
bij voorkeur in dit vermolmd hout; men vindt de boompjes dan in 
