STUDIËN AUF JAVA. 
155 
en met zwavelzure ammoniak, maar ook door bacteriën die, in 
symbiose met Papilionaceeën levende, stikstof uit haar omgeving 
omzetten in stikstofverbindingen, gelijk Hellriegel ons aangetoond 
heeft. Als zulk een stikstofverzamelend gewas heeft men beproefd 
de indigoplant, Indigofera, te nemen, maar spoedig geeft zij te veel 
schaduw. Daarom worden meer twee andere Vlinderbloemigen ge- 
bruikt, n.l. Albizzia molluccana en Erythrina en alleen door een 
doelmatige aanwending hiervan steeg op de plantages de opbrengst 
somtijds met 12 — 20 pCt. Wat het winnen van indigo betreft, het 
geschiedt op de volgende wijze: de geoogste plantendeelen worden 
eenige uren lang in water van 45° C. gebracht, waardoor het indi- 
can onder invloed van een enzym wordt gesplitst in glucose en 
indoxyl, dat onder rijke toevoering van athmospherische zuurstof 
zich oxydeert tot indigo. Maar nu wordt langs synthetischen weg 
tegenwoordig ook kunstmatig indigo gemaakt en nu is de vraag, of 
voor de natuurlijke indigo op de wereldmarkt nog wel plaats blijft; 
want de kunstmatige is veel goedkooper. Die vraag is nog niet te 
beantwoorden, want de Hollanders, met hun bekend volhardings- 
vermogen, geven den strijd niet spoedig op en zoeken nu naar mid- 
delen om de opbrengst, die slechts 60 pCt. van de theoretisch mogelijke 
is, te vergrooten, ook door het in kuituur brengen van variëteiten 
van de Indigoplant met hooger indican-gehalte. 
De cacaoplant, in tropisch Amerika inheemsch, grueit op Java tot 
een hoogen boom met breede bladerkroon uit; uit slapende knoppen 
ontwikkelen zich de kleine bloemen en deze geven later de vruchten, 
die soms 2 dM. lengte kunnen hebben en veel zaden bevatten. Tegen 
al te sterken zonneschijn en tevens om de noodige N-verbindingen te 
verkrijgen, doet ook hier de Albizzia - boom dienst. Van 5 — 25-jarigen 
leeftijd geeft de Theobroma Cacao rijkelijk vruchten. Tal van plant- 
aardige en dierlijke parasieten en allerlei ziekten bedreigen het leven 
der plant, maar door onderzoek en proefneming in het Dr. Zehntner 
gelukt de bestaande gevaren binnen enge grenzen te beperken. De 
door vrouwen geplukte rijpe vruchten worden op het veld stukge- 
slagen, het vruchtvleesch met de zaden wordt in zakken naar huis 
vervoerd en de vruchtschaien worden diep in den grond begraven 
om mogelijk daarop of daarin levende parasieten te dooden. De 
breiachtige inhoud der vruchten ondeigaat een fermentatieproces, 
waarbij oxydasen een belangrijke rol spelen, terwijl daarna in lang- 
zaam stroomend water de zaden worden gewasschen en vervolgens 
gedroogd. Een boom kan 1 to{ 2 K.G. goede zaden geven, maar ge- 
woonlijk geeft hij maar ± K.G. per jaar, een opbrengst per hectare 
