158 
D. HUIZINGA SCHETSEN. UIT HET LEVEN. 
heeft deze zuurstof naar de weefsels te voeren tot in de verste dee- 
len des lichaams. Tevens dat het bloed het voedsel komt halen uit 
het spijskanaal en ook die stoffen naar alle weefsels des lichaams 
voert, en dat het wederom de omzettingsproducten uit de weefsels 
verwijdert, door ze te vervoeren naar de verschillende uitscheidings- 
organen, waar zij het lichaam verlaten (long, nier, huid, enz.). 
Dat en hoe dit in- en uittreden bij een gesloten vaatstelsel mogelijk 
is, wordt nog eens helder uiteengezet: het gebeurt door den gesloten 
wand der fijnste bloedvaten, welke zeer dunne vliezen zijn, met’vocht 
doortrokken, waardoor heên, gelijk de proef leert, opgeloste stoffen 
zeer gemakkelijk passeeren; immers wanneer men een zakje van per- 
kamentpapier of een blaas, waarin een suiker- of zoutoplossing, in 
water hangt, dan is na verloop van eenigen tijd suiker of zout in het 
water buiten het zakje of de blaas te constateeren, omdat een met 
vocht doortrokken en aan weerszijden door vocht bespoeld vlies geen 
hinderpaal biedt voor den doorgang van opgeloste stoffen. 
Ten slotte wordt dit hoofdstuk verrijkt met eene opmerking van 
vergelijkend physiologischen aard, welke de beteekenis van het bloed 
nog duidelijker doet uitkomen. De aanwezigheid van bloed in een 
levend dier beteekent dat het een zekeren rang bekleedt in de reeks 
der organismen. De eenvoudigste dieren putten de zuurstof en ook de 
voedingsstoffen uit het omringende zeewater, waarmede alle deelen 
van hun lichaam in aanraking zijn, en staan er even gemakkelijk de 
omzettingsprodukten aan af. Bij meerdere samengesteldheid van het 
lichaam, zullen, behoudens harde bekleedselen, de buitenste lagen het 
voordeeligst liggen voor zuurstof-opname, die rondom het spijskanaal 
het gemak kelijkste voor voedsel-opname : wat echter daartusschen 
ligt, zal op eenige bizondere wijze van zuurstof en voedsel voorzien 
moeten worden. Dit geschiedt door vertakte kanalen, welke van de 
huid de zuurstof uit het water of uit de lucht naar dat binnenste 
voeren (watervaatstelsel der stekelhuidigen ; tracheeën der insekten), 
of door kanalen welke van het spijskanaal uit het lichaam binnen- 
dringen (medusen, enz.). In al die gevallen wordt de lucht zelf, of 
het water zelf, of de spijsbrij zelf als zoodanig door het lichaam ge- 
voerd en is voor elk dier verrichtingen een apart kanaalstelsel aan- 
wezig; bij hoogere ontwikkeling belast het bloedvaatstelsel zich alleen 
met al die verrichtingen. In die kanalen is dan een vloeistof aanwe- 
zig, welke zuurstof uit de lucht of uit het water en voedingsstoffen 
uit het darmkanaal opneemt,, om ze te vervoeren naar de weefsels: 
die vloeistof, al of niet rood gekleurd, mag bloed genoemd worden. 
Zoo zou kunnen worden doorgegaan met de volgende hoofdstukken 
