160 
WITCHELL, EEN JAAR NATUURLEVEN ENZ. 
z. a. de tegenstelling tusschen veldmuizen en woelmuizen (bldz. 289) 
en het spreken over de sabelsprinkhaan als een tweevleugelig insekt 
(bldz. 241) kan ik niet beslissen of zij den schrijver dan wel der ver- 
taalster onwillekeurig uit de pen zijn gevloeid; zoo is het ook met 
de mededeeling over de parasolmier. Het is tegenwoordig algemeen 
bekend, dat deze diertjes met de stukjes blad heel wat anders doen 
dan zich tegen de zon beschermen. 
Het hier en daar wel eens gezocht poëtische in het boekje, waar- 
voor wdj Mej. van Slooten, die het bij ons invoerde, te danken heb- 
ben, zou mij nog niet zoo op zijn gevallen, als ik niet onmiddellijk 
daarna de schetsen van Heimans had gelezen, vele voor de tweede 
maal. Die zijn heel niet wetenschappelijk en ook niet poëtisch be- 
doeld en toch zijn ze het beide, maar malgré élles, net als de natuur 
zelf. Zij zijn voor courantenlezers geschreven, die na den arbeid van 
den dag er bezig mee gehouden en er door afgeleid en opgefrischt 
moeten worden. Dat neemt niet weg, dat wie aan grondig lezen ge- 
wend is er even veel, ja meer nog aan heeft. Zit het ’m in den vorm 
of in de onderwierpen, of in beide? Ik weet het niet; maar wij lig- 
gen met den schrijver in het gras aan den dijk, of dwalen met hem 
rond op elk uur van den dag of van den nacht en hij laat ons, als 
met eigen oogen, zien wat hij zag en hooren wat hij afluisterde. Die 
schetsen zijn frisch en vol afwisseling en diep, dieper dan zij den 
oppervlakkigen lezer lijken, evenals de natuur zelf, die zij weergeven 
en schilderen. Witchell volgen in zijn gedachtenvlucht is ook loonend, 
maar het kost ons moeite, althans inspanning en laat ons, mij ten 
minste, wel eens onbevredigd. Als Heimans ons meeneemt blijft onze 
belangstelling frisch en gespannen tot het laatst. Zulke boekjes zijn 
een weldaad voor onze jeugd, die nog voor het leven staat, voor den 
mensch, die door dat leven vermoeid is, zelfs voor den man der we- 
tenschap, die wel eens vergeet voor enkel boomen het bnsch te zien. Wie 
dit eens inziet, houdt het en moet het telkens w'eer ter hand nemen. 
Aan zeer velen wensch ik dat genoegen toel 
P. G. Buekers. 
