BOEKBEOORDEELINGEN. 
Wat is zien? Verklaring van onze ge- 
zichts-gewaarwordingen en van de 
besturing van oogen en ledema- 
ten, door Dr. R. A. Reddingius, 
oogarts te ’s- Gravenhage, Marti- 
nüs Nijhoff, den Haag, 1906. 
Door den uitgever daartoe aangezocht, voldoen wij gaarne aan den 
wensch bovenstaand boek bij onze lezers aan te kondigen . Van criti- 
seeren kan geen sprake zijn, omdat onzes inziens eerst later zal kun- 
nen blijken of het nieuwe, dat hier gebracht wordt, algemeen aanvaard 
zal moeten worden. En daarom, indien het ons vergund is eene op- 
merking, geene aanmerking te maken, dan ware het deze: of het 
niet te vroeg is dit boek geschreven te achten »ook voor hen die 
van het menschelijk oog geen studie gemaakt hebbencc; want het is 
een open vraag of zulk een diepgaande proeve van verklaring niet eerst 
meer bij de geleerden behoort te zijn uitgemaakt, vóór ook leeken 
haar als verklaring voorgelegd krijgen. Dan, het is geen lichte kost, al 
moge de schrijver, die jaren over zijn onderwerp gedacht heeft, het 
bescheidenlijk een »eenvoudige voorstelling, die in voldoende mate 
door argumenten wordt ondersteund « noemen. 
Heb ik het goed begrepen, dan wordt door den schrijver het nog 
vrijwel algemeen gangbare wiskunstig-physisch standpunt met psycho- 
logische deductie van von Helmiioltz verlaten, om de verklaring te zoe- 
ken op physiologisch gebied, en gaat hij hierin als pionier mede voorop. 
Waar echter bijvoorbeeld Nuel, in zijn interessant boek La vision 
(Doin. Paris, 1904, Bibliothèque intern, de psychol . expérim. norm. 
et pathol.), bij het psychische staan blijft (ibid. p. 118) met Du Bois 
Reymond’s ignorabimus, wij zullen het niet weten, zet Reddingius 
den voet op het onbetredene en tracht het psychische op physiolo- 
gisch terrein om te zetten. 
In allen geval kan men zeggen dat Reddingius, ook in zijne proe- 
ven, iets nieuws brengt, hetwelk de moeite van lezen en herdenken 
ten hoogste waard is. 
Ik zal trachten in enkele trekken een kort overzicht te geven, 
