184 
DR. R. A. REDDINGIUS, WAT IS ZIEN ? 
men, door een prisma kijkende, in een bepaalde richting misgrijpt, 
maar na een kwartier oefenens niet meer misgrijpt, om weder, na 
wegname van het prisma, te veel in tegenovergestelde richting mis 
te grijpen: wanneer men echter met de rechterhand misgrijpt, doet 
men dat niet met de niet gebruikte linkerhand . 
Met één oog kijkende door een prisma, oefende Reddingius eerst 
een kwartier de rechterhand in het snel en juist aanraken van door 
het prisma naar rechts verplaatste figuurtjes op den wand ; daarna 
werd de linkerhand een kwartier geoefend op schijnbaar naar beneden 
verplaatste figuurtjes, hierop de linkervoet een kwartier onder schijn- 
bare verplaatsing naar links, en ten slotte de rechtervoet bij schijn- 
bare verplaatsing naar boven . Eerst den volgenden ochtend werd het 
daarop aangelegde oog verband afgenomen en werd telkens een onbe- 
wuste miswijzing geconstateerd. Werd de arm gefixeerd in een draag- 
band, dan bleef de miswijzing met dien linkerarm eenige dagen aan- 
wezig. De oorzaak van de corrigeerende beweging moet gezocht 
worden in eene associatie, welke bestaat uit een eigenaardige samen- 
werking van bepaalde netvliesbeelden en van de twee richtingscom- 
binaties, welke worden opgewekt door de netvliesbeelden van hand 
en voorwerp. Waar de eene hand later nog de aanpassing vertoont 
en de overige ledematen niet meer, blijkt die associatie slechts te 
werken op die aanwijzende hand, dus op dat lichaamsdeel, hetwelk 
zich in ongeremden toestand bevindt. Ook Stratton’s proef, waarbij 
hij een week lang door middel van een toestel alles wat rechts was 
links zag, en omgekeerd, en die na wegname van het toestel alles 
averechts zag gedurende eenige uren, wordt door den schrijver aan- 
gevoerd om zich te houden aan Hering’s nativistischen, aangeboren 
aard der oriënteering . 
De richtingsbe wegingen van netvliesgroefjes en ledematen in twee 
afmetingen worden voorafgegaan door overeenkomstige bewustzijns- 
verschijnselen, welke wij onze op zien berustende oriënteering in twee 
afmetingen noemen. 
Is, zooals boven reeds is aangedu id, de voorwaarts beweging van het 
geheele lichaam veelal geremd, somtijds volgt daarvoor op de photo- 
tropische draaiing een voorwaartsbe weging van stooten of meestal 
grijpen. Om praktisch van nut te zijn, moeten de grijpende uitsteek- 
sels aan de uiteinden snel en met ook ten opzichte van de derde 
afmeting juist afgepaste beweging gebracht worden daar waar het 
voorwerp zich bevindt ; dit proces bereikt zijn hoogsten graad van 
juistheid bij het zien met twee oogen. 
Bevindt het lichtpunt zich ten opzichte van het oog op bepaalden 
