STUDIËN AU F JAVA. 
189 
vlak ; en wanneer daar nu bijkomen veel neêrslag en groote voch- 
tigheid van de lucht, dan werken al die factoren, gelijk op Java 
dikmaals het geval is, samen om een inwendig helder verlicht woud 
te vormen. Door de groote vochtigheid is de verdamping minder, de 
houtcylinder van den stam minder noodig als watergeleidend orgaan, 
in het bijzonder het peripherisch xyleem ; in een droge omgeving 
geldt het omgekeerde. Zich slingerende lianen met houtige stengels 
kunnen in dichte bosschen de dunnere stammen tot steun gebruiken; 
is er daarentegen veel onderhout, dan vinden door ranken en haken 
klimmende slingerplanten een geschikt terrein. In een zeer vochtige 
streek hebben dus de boomen niet zulke breede kruinen en een zoo 
zwaar looverdak noodig als in een droge omgeving, omdat de blade- 
ren, als het licht voldoende is, altijd kunnen assimileeren, wat niet 
steeds het geval is bij veel minder vochtigheid, waardoor de huid- 
mondjes zich wel eens moeten sluiten. Dat het onderhout zich ont- 
wikkelt bij heldere verlichting en niet in de schaduw, ligt in den 
aard der zaak, en dat van epiphyten hetzelfde geldt, spreekt van 
zelf; hoog aan de stammen leven xerophielen, planten die tegen 
droogte kunnen, meer bij den grond hygrophyten, gewassen die veel 
water behoeven. 
In de oerwouden van Europa, o.a. in Bohemen, is de grond be- 
dekt met stammen van omgevallen boomen, die men eigenaardiger- 
wijze in de tropenwouden in die hoeveelheid niet aantreft; natuur- 
lijk niet, want zoowel de hooge temperatuur als de groote vochtig- 
heid werken daar voortdurend samen om in korten tijd die planten- 
resten geheel te doen vergaan. 
Vroeger werd algemeen het zetmeel, dat in de bladgroenkorrels 
zich vormt, beschouwd als het eerste zichtbare assimilatieproduct der 
groene plantendeelen ; tegenwoordig ziet men er in reservevoedsel, 
uit de assimilatieproducten ontstaan, evenals o.a. rietsuiker. Of form- 
aldehyde ontstaat, dat dan hexosen vormt, of dat de organische 
stoffen op andere wijze uit de anorganische ontstaan, doet hier op 
’t oogenblik niets ter zake; in ieder geval weten wij dat de omzetting 
van suiker in amylum (ook in het duister vindt ze plaats) niet in 
alle gewassen even gemakkelijk geschiedt, en dat wij in de eene 
plant meer suiker, in de andere meer zetmeel als reservevoedsel in 
de bladeren vinden. Volgens Stahl zou nu zetmeel het meest aan- 
getroffen worden in de bladeren van die planten, die sterk groeien 
en veel verdampen, suiker daarentegen waar langzame groei en weinig 
verdamping plaats heeft; hij wijst er op dat het van groot belang 
is om te trachten een antwoord te vinden op de vraag of nu die 
