KLIM A AT-UITERSTEN . 
226 
aan den bijzonderen electrischen toestand van den dampkring, dan 
aan de groote vochtigheid van de lucht toe te schrijven. 
Nu wij dus een gevoelig orgaan missen, waardoor de graad van 
verzadiging der lucht met waterdamp door middel eener gevoels- 
waarneming bepaald kan worden, is het geen wonder, dat de bepa- 
ling van het vochtigheidsgehalte der lucht als klimatologische factor 
steeds lijdende is geweest aan eene achterstelling bij temperatuur- 
waarnemingen. 
En toch is de vochtigheid der lucht zoo hoogst belangrijk voor den 
mensch, wiens lichamelijke gesteldheid ook onder haar invloed staat ; 
voor het plantenleven, dat eveneens den invloed der luchtvochtigheid 
moet ondervinden. Zij is daarom beslist een belangrijke factor in de 
hygiënische- en in de landbouw-meteorologie. 
Onze huid bezit talrijke poriën, waaruit onophoudelijk in meerdere 
of mindere hoeveelheid een samengesteld vocht, het zweet, te voor- 
schijn treedt. Dit vocht zal natuurlijk op de warme huid, wier tem- 
peratuur gew'oonlijk hooger is dan die van de omringende lucht, ver- 
dampen. Bij dit verdampingsproces onttrekt het in damp overgaande 
water warmte aan de huid, warmte, die door het oxydatieproces in 
het bloed moet worden opgebracht. Indien er niet voortdurend 
warmte in het bloed werd ontwikkeld, zou de huid dus ten- 
gevolge van de verdamping van het zweet kunnen af koelen tot de 
temperatuur der omringende lucht. Het zal nu in hoofdzaak van den 
vochtigheidstoestand der lucht afhangen of het zweet langzaam of 
snel verdampt, m. a. w. of aan de huid weinig of veel warmte wordt 
onttrokken. Blijft nu de temperatuur der omringende lucht dezelfde, 
dan zal de mensch zich warmer gevoelen naarmate de lucht vochtiger 
is, omdat het zweet dan langzamer verdampt. Onder bepaalde om- 
standigheden kan dan de verdamping zoo langzaam gaan, dat een 
groote overmaat aan zweet op de huid blijft liggen en dan voelt de 
mensch zich zeer warm, niet omdat hij zweet, zooals men dikwijls 
meent, maar omdat het zweet te langzaam verdampt. 
Wij kunnen hier nog aan toevoegen, dat de verdamping zooveel 
te sterker is bij denzelfden vochtigheidstoestand van de lucht , naar- 
mate de temperatuur hooger is. De beteekenis van het transpireeren 
voor het menschelijk lichaam wordt ons daarmede zooveel te duide- 
lijker, omdat wij daaruit kunnen zien, dat bij hooge temperatuur, 
als de afkoeling van de huid door z.g. convectie, d. i. door overname 
van de warmte bij aanraking met de omringende lucht, geringer is, de 
afkoeling tengevolge der transpiratie een hooger bedrag bereikt, dan 
bij lagere temperatuur, zoodat de huidtemperatuur dan toch geregeld 
