230 
KLIMAAT-UJTERSTEN. 
Hiermede in overeenstemming is hetgeen dezelfde geleerde in het 
aangehaalde werk op pag. 37 schrijft: 
„De vochtigheid der lucht is in de tropische kuststreken constant 
hoog, zoowel absoluut als relatief; het waterdampgehalte der lucht 
stijgt zelfs gemiddeld tot op bijna 3 volumenprocenten, bij tijden zelfs 
tot 40 pCt. (30 m.m. dampspanning l ). Aan dit groote watergehalte 
der lucht en den hoogen graad van verzadiging zijn vele eigenaardig- 
heden van het klimaat en vele werkingen op het menschelijk orga- 
nisme toe te schrijven, die uit de groote, meest zeer gelijkmatige 
warmte in den regel niet te verklaren zijn. Deze „broeikaslucht” is 
het, die het organisme van den Europeaan na korter of langer tijd 
ondermijnt.” 
Slaan wij een blik op eenige der tropische klimaten. In de eerste 
plaats op dat van Senegambië, waarvan Dr. Borius over de warmte 
in verband met de vochtigheid het volgende zegt, na een beschrijving 
gegeven te hebben van de hitte des daags, die tegen den avond on- 
dragelijk is geworden: 
„Wij keeren (in huis) terug. De hitte in de woningen is verstik- 
kend, wij zoeken vergeefs naar een luchtstroom. Het water, dat wij, 
om het koel te houden, in poreuze aarden kruiken bewaren en dat 
’s morgens frisch scheen, lijkt ons nu lauwwarm te zijn, de tempera- 
tuur er van is gelijk aan die van water in gewone vaten. Men behoeft 
niet meer naar den hygrometer te zien om te constateeren, dat de 
lucht met waterdamp verzadigd is. De dampspanning is *23 m.M. 2 ) 
en het is deze verzadiging van de lucht met waterdamp, die de op 
zichzelf niet zoo hooge temperatuur (31° C.) zoo verstikkend maakt. 
„Niets is te vergelijken met het ziekelijk gevoel van angst, dat de 
Europeanen ondervinden. Onbewegelijk in een armstoel rustend, baadt 
het lichaam zoo in zweet, als na een hevige krachtsinspanning. De 
vermoeienis, die men ondervindt, is evenwel niet als die na een in- 
spannenden arbeid; het is een zwakte in de ledematen en voornamelijk 
in de beenen, een onbeschrijfelijk gevoel ~:an onbehagelijkheid, dat 
iedere beweging, iedere lichamelijke of geestelijke bezigheid onmogelijk 
maakt, doch geen slaap toelaat. Omzwermd door wolken van mus- 
kieten, die men nauwelijks ontgaan kan, snakt men tevergeefs naar 
lucht, die schijnt te ontbreken. Het zijn oogenblikken, waarin de trage 
0 Men drukt het vochtigheidsgehalte van de lucht ook wel uit door 
de drukking of spanning van den waterdamp in millimeters kwik. 
2 ) Hier te lande een groote zeldzaamheid. 
