KLIMAAT-UITER8TEN. 
231 
gang der ledige uren ons de verveling en het lijden der ballingschap 
doet gevoelen en waarin, volgens de uitdrukking van een onzer col- 
lega’s, „de ziel zijn gevangenis wil verlaten en haar aan de eerste 
de beste heerschende ziekte gewillig overlaat”. 
„Het is tien uur in den avond, de windstilte is volkomen, de 
temperatuur blijft nog steeds hoog, het gevoel van afmatting maakt 
plaats voor een nog pijnlijker gewaarwording, het hoofd is als in een 
ijzeren klem geschroefd ; noch arbeid, noch lectuur is mogelijk, en 
daarvoor zou een inspanning van den wil noodig zijn, die ons verlaten 
heeft; de intellectueele krachten zijn nog meer gedeprimeerd dan de 
physieke. 
„Zoo verloopt de nacht 
„Men kan zich een voorstelling maken van den pijnlijken toestand, 
waarin men zich gedurende den regentijd in Senegal bevindt, wan- 
neer men zich het gevoel van onbehagelijkheid, dat men in Europa 
kort voor het losbarsten van een onweèr ondervindt, vertienvoudigd 
denkt.” 
Deze afschuwelijke regentijd, die bovendien de tijd der koortsen is, 
wordt gevolgd door den drogen tijd, die, volgens hetgeen J. Hann 
daarvan zegt, waarlijk niet minder onaangenaam is. Een reiziger 
heeft er van gezegd: „ Chaque saison dans ce pays fait dêsirer la sui- 
vante ”, waarmede dit klimaat veroordeeld is. 
„Het klimaat van Zanzibar,” zegt Robb, „is wel voortdurend heet 
en vochtig, maar niet zoo slecht als men beweert .... Men kan het 
daar ongestraft eenige jaren uithouden, maar na drie jaren is voor 
den Europeaan een verfrissching in een beter klimaat noodzakelijk.” 
Van de Pandschab zegt de missionaris J. N. Merk : „Alle houtwerk 
zwelt op, deuren en vensters kunnen slechts met moeite gesloten 
worden. Schoenen en overigens alle lederwerk draagt een dikke 
schimmellaag, de boeken verschimmelen, het papier slaat door, het 
linnen wordt in de kasten vochtig, en dikwijls moet men bij drukkende 
hitte een vuur in den haard hebben om nog eenigermate den invloed 
der vochtigheid te voorkomen.” 
Van het kustklimaat van Duitsch Zuidwest Afrika, dat overigens 
bijzonder droog is, zegt Karl Dove: 
„De alles doordringende vochtigheid is de ergste vijand van de huis- 
houding aan de kust. Sloten en sleutels moeten, evenals aan boord 
van een schip, van geel koper zijn, om niet spoedig verteerd te worden 
door roest, die in muren van gegolfd plaatijzer van de kerken en 
van de gevangenis reeds groote gaten gevreten heeft.” 
Terwijl de bovenstaande beschrijvingen ons een duidelijk beeld geven 
