KLIMAAT-UITËRSTEN. 
233 
heden en nadeelen van zeer groote en zeer geringe vochtigheid der 
lucht in verschillende landen; van den heeten, drogen Harmattan, die 
tusschen October en Februari bij tusschenpoozen Marokko teistert; 
van de heete en droge periode in Kaku (Bornu, West-Soedan) ge- 
durende welke de vloo geheel verdwijnt; van Arabië, waar men 
waarnam, dat door de enorme verdamping, bij een relatieve vochtig- 
heid van 15 pCt. en krachtigen Oostenwind, het water bevroor, of- 
schoon de luchttemperatuur verscheidene graden boven nul lag; van 
het binnenland van Spanje, waarvan Willkomm zegt, dat „de sterke 
temperatuurwisselingen in den zomer samengaan met een buiten- 
gewone droogte van de lucht” en streken noemt, welke „’s zomers 
onder een bijna Vfrikaanschen zonnegloed versmachten” . . . waar 
zich een ware „gloedatmosfeer over de vlakten uitbreidt, die den 
plantengroei vernietigt”, terwijl de vlakten van Nieuw-Castilië en 
Estramadura „door de zon verbrande wildernissen zonder groen zijn” ; 
van zoovele andere klimaten, waar de uiterst droge atmosfeer of de 
buitengewone vochtigheid een ware plaag zijn. Wij zouden echter al 
te uitvoerig worden, wanneer wij voortgingen nog eenige dier klimaten te 
beschrijven en willen dus liever een korte blik werpen op onze Europee- 
sche naburen. 
Wanneer wij dan de relatieve vochtigheid van de winterkuurlanden 
aan de Middellandsche Zee beschouwen, behoeven wij daarna geen 
enkel ander klimaat ten opzichte van de vochtigheids verschijnselen met 
het onze te vergelijken. 
Inderdaad treffen wij in deze landen, aan het Westelijk deel der 
Middellandsche Zee grenzende, voornamelijk aan de Zuidzijde der 
Alpen, klimatologische eigenschappen aan, die tegen die van ons 
land en van de naburige landen van Europa zeer gunstig afsteken, 
hetgeen aanleiding is geweest, dat men deze streken voor winterkuren 
zeer geschikt heeft bevonden. De beschutting tegen de Noordenwinden, 
de groote droogte van de lucht, die voornamelijk een gevolg is van 
plaatselijke wisselwerkingen, zijn de groote klimatologische voordeelen 
aan deze streken verbonden, en wij zouden zeker een eenzijdige be- 
schouwing leveren, wanneer wij deze niet in het bijzonder met een 
enkel woord vermeldden. Wij mogen echter hier niet over het hoofd 
zien, dat aan deze streken ook klimatologische nadeelen zijn ver- 
bonden, die samenhangen met de langs de Middellandsche Zee veelvuldig 
voorkomende winden, waarover wij in het volgende hoofdstuk uitvoe- 
riger zullen spreken. Vooraf zullen wij een blik werpen op het klimaat 
van eenige landen in verband met neêrslag-verschijnselen. 
„Land zonder regen is niets waard; land in een klimaat, zooals 
