BERBERIS VULGARIS. 
241 
prikkelbare cellen, het „zintuig” van de plant zich bevindt. Dadelijk 
na de reactie begint de meeldraad zich weer langzaam in zijn eersten 
stand terug te buigen; de uitgetreden vloeistof wordt weer opgeno- 
men, waardoor ook de turgor weer toeneemt en het orgaan zich strekt. 
Reeds Lindsay in 1864 en later Pfeffer zagen bij Mimosa pudica 
een verschijnsel optreden, dat verklaarbaar is door het uittreden van 
water in de intercellulaire ruimten. 
Hier heeft een zeer lichte stoot reeds ten gevolge, dat alle hoofd- 
bladstelen zich naar beneden bewegen, de secundaire steeltjes naar 
voren en de blaadjes zich schuin naar boven toe buigen, zoodat de 
tak geheel verwelkt schijnt te zijn. De turgor is sterk verminderd, 
wat ook daaruit blijkt, dat een klein gewicht het takje meer doet 
buigen dan in normalen toestand. 
Dit is ook een belangrijk verschil met den slaaptoestand, zooals 
wij dien kennen bij klaver , Oxalis , Robinia pseudacacia, enz. Hier zijn 
de organen in samengebogen toestand juist stijver, dan in gewone 
stelling en is de turgor dus grooter. 
Ook door nauwkeurige meting toonde Pfeffer aan, dat na de reactie 
op een prikkel het volume van het parenchym kleiner is dan er voor, 
tengevolge waarvan noodzakelijk eene kromming plaats heeft. 
De volgende proef toont de reeds besproken wateruittreding uit 
de parenchymcellen aan: Men maakt een insnijding in het prikkel- 
bare parenchym van den bladsteel van Mimosa, dat als een mantel 
de, op die plaats nog ongedeelde, centrale vaatbundelstreng omgeeft. 
Blijft nu de tak in een atmosfeer, verzadigd met waterdamp, dan 
herstelt de turgor, die door de verwonding verminderd was, zich 
weer en wordt het orgaan weer prikkelbaar. 
Terstond na den prikkel wordt een hoeveelheid vloeistof door het 
parenchym uitgescheiden en dit celvocht ziet men nu op de wond- 
vlakte uittreden als een druppeltje. In normalen, gaven toestand 
gaat een deel er van door de intercellulairen naar verder liggende 
weefsels en een klein deel wordt opgezogen door de parenchymcellen 
aan de andere zijde van den vaatbundel, die daardoor grooteren 
turgor en dus meer volume krijgen. 
De lucht uit de intercellulairen wordt dus gedeeltelijk verdrongen 
door het uittredende water; dit is uitwendig zichtbaar, doordat van 
het punt uit, waar de plant geprikkeld wordt, zich bliksemsnel een 
donkerder groene kleur over de omgeving verspreidt. 
De filamenten van Berberis beantwoorden geheel aan den alge- 
meen geldenden vorm van prikkelbare organen. Ze zijn buigzaam, 
cylindrisch, éénzijdig afgeplat, en bestaan uit een centralen vaatbundel, 
16 
