BERBERIS VULGARIS. 
245 
In bloemen, waarin op dezelfde wijze van den buitenkant der meel- 
draden een schijfje was afgesneden, kromden zij zich in water sterk 
naar binnen, in 30 pCt. suikeroplossing was de stand ongeveer ho- 
rizontaal; de bewegingen waren bij beide proeven dus tegengesteld. 
In een 10 pCt. suikeroplossing gedroeg de meeldraad zich haast het- 
zelfde als in water; hieruit kan men opmaken, dat de concentratie 
van het cel vocht grooter is, dan die van de gebruikte oplossing. In 
30 pCt. oplossing treedt wel plasmolyse op, maar eerst na eenigen 
tijd, zoodat de vloeistof toch nog geschikt is om voor de proef ge- 
bruikt te worden. 
Met deze proeven is dus aangetoond, dat kunstmatige turgor ver- 
andering evengoed als natuurlijke, verlenging en verkorting van het 
weefsel ten gevolge heeft. 
De zeer groote gevoeligheid van deze organen heeft dus haar oor- 
zaak in een bizondere eigenschap van het protoplasma in de paren- 
chymcellen, maar zij wordt sterk bevorderd door den anatomischen 
bouw van de epidermis op de prikkelbare plek. De opperhuidcellen 
zijn daar groot en papilleus; iedere cel zet zich voort in een kegel- 
vormige papille. Haberlandt vond verder in de meeste cellen, op 
de grens van de papille en ’t verdere deel, een ringvormige verdun- 
ning van den cellulose- wand, dien hij »gewricht« noemde. Onder de 
cuticula ligt de cellulose-wand, die in de papille veel dikker is, dan 
in ’t basale deel van de cel; in enkele is de overgang geleidelijken 
de meeste cellen echter plotseling, terwijl de dikkere laag eenigszins 
over de dunnere heenreikt. Zoo ontstaat een soort van scharnierge- 
wricht aan de basis der papille, waardoor deze reeds bij een zeer 
lichte drukking beweegt. Het gevolg van den prikkel is, dat de pro- 
toplast, die in de papilleuze cellen bizonder sterk ontwikkeld is, 
eenigszins vervormd wordt en den prikkel kan voortplanten naar het 
weefsel, dat door turgorvermindering de beweging doet ontstaan. 
Nergens anders in de plant komen deze eigenaardige »zintuigcellenc( 
voor; wij moeten dus wel aannemen dat zij in nauw verband staan 
met het waarnemen en voortplanten van prikkels. 
Worden deze cellen met een menschenhaar aangeraakt, dan volgt 
terstond kromming, terwijl een ruwe aanraking met een naald aan 
den buitenkantepidermis geen gevolgen heeft. 
Onmiddellijk boven de insertie van het filament bevindt zich een 
strookje met gladde opperhuidcellen en, zooals te verwachten is, volgt 
na aanraking hiervan ook geen reactie. 
Behalve door hun plasmarijkdom onderscheiden de prikkelbare 
cellen zich nog van de andere opperhuidcellen, doordat ze met zet- 
