BE COLLOIBEN IN BIENST BER HYRIENE 
DOOR 
Dr. J. E. ENKLAAR. 
In het groote Duitsche Rijk vindt men een aaneensluiting en 
samenwerking van wetenschap en praktijk, waaraan men ten onzent 
in tal van opzichten een voorbeeld kan nemen. Aan elke Duitsche 
chemische fabriek van beteekenis is een groep van bekwame schei- 
kundigen verbonden; aan de Duitsche Oniversiteiten zijn een groot 
aantal privaatdocenten werkzaam, die theoretische en praktische 
vraagstukken bestudeeren. Men behoeft slechts een oog te slaan in 
de talrijke aangekondigde patenten, o.a. in het Chemisch Zentral- 
blatt, om te zien in hoe groote mate theorie en praktijk bij onze 
Oostelijke naburen samengaan. Niet het minst getuigen daarvan 
groote inrichtingen, die, van staatswege in het leven geroepen, 
uit Staatsfondsen op de meest onbekrompen wijze in staat gesteld 
worden om aan haar bestemming te beantwoorden. In de eerste plaats 
denken wij daarbij aan het >)Physikalisch-Technische Reichsanstalt« 
te Berlijn, aan de stichting waarvan mannen als von Helmholtz 
en Werner Siemens zulk een groot aandeel namen. Siemens 
schonk een half millioen mark, »behufs Gründung eines Instituts 
zur Ausführung naturwissenschaftlicher Forschungen für technische 
Zwecke«. Helmholtz, de eerste president en leidsman van de zoo 
belangwekkende inrichting, zorgde er voor, dat aan de mechanisch- 
technische afdeeling een wetenschappelijke verbonden werd, waarin met 
de kostbaarste, voor privaatpersonen en onderwijs-inrichtingen onbe- 
reikbare toestellen, natuurkundige vraagstukken van algemeen belang 
bestudeerd werden. Het beoordeelen en volmaken van wetenschap- 
pelijke toestellen en methoden behoorde tot het met ’t minst belang- 
rijke gedeelte van de werkzaamheid van het instituut. Menig 
