LEVEN EN WELKEN YAN JOSEPÏÏ 
PLIESTLEY. 
DOOR 
R. S. TJADEN MODDERMAN. 
De man, wiens lotgevallen en wetenschappelijke verdiensten hier 
geschetst zullen worden, heeft een veelbewogen leven gehad . Althans 
voor een scheikundige, wiens veel tijd en geduld eischend vak het 
meèbrengt, dat hij zijn beste levensjaren slijt tusschen de retorten 
en bekerschalen van het laboratorium en de boeken en paperassen van 
de studeerkamer. Zulk een bestaan kenmerkt zich gewoonlijk niet 
door een werkzaam aandeel aan het openbare leven of door merk- 
waardige lotswisselingen, het ontleent zijn beteekenis meestal uit- 
sluitend aan het daarin verricht wetenschappelijk pionierwerk. 
Natuurlijk zijn er enkele uitzonderingen op dezen regel en bij ’t 
hooren van Priestley’s naam denkt men haast terstond aan zijn nog 
beroemder tijdgenoot Lavoisier en diens tragisch uiteinde. 
Tusschen die overigens zeer verschillende mannen is deze over- 
eenkomst, dat beiden de chemie alleen uit liefde voor de wetenschap 
beoefenden en dat hun ongeluk in verband stond met het openbare 
ambt door hen bekleed. 
Werd Lavo’isier het slachtoffer van de furie der Jacobijnen, toen 
die zich tegen de voormalige generaalpachters keerde, de predikant 
Priestley, theoloog en wijsgeer nog meer dan natuuronderzoeker, 
zweepte den haat zijner onverdraagzame medeburgers op door de 
onbeschroomde uiting in woord en geschrift zijner kettersche denk- 
19 
