296 
LEVEN EN WERKEN VAN JOSEPH PRIESTLEY. 
Ook over onderwijs had hij opgeklaarde begrippen, die zelfs in het 
hedendaagsche Engeland, anderhalve eeuw later, nog niet genoegzaam 
overal zijn doorgedrongen. In zijn in 1764 uitgegeven „Essay on 
Education” betoogt hij, dat het onderwijs een radicale hervorming 
behoefde. Men hield toch weinig of geen rekening met de toekomstige 
bestemming der leerlingen en onderwees allen uitsluitend in gram- 
maire, logica, rhetorica en godsdienstleer, kortom alleen in de vakken, 
die reeds in de middeleeuwen geleerd werden, toen de geestelijkheid 
nog de eenige geleerde stand was. 
Eindelijk zij nog vermeld, dat Priestley gedurende zijn verblijf 
te Warrington een „Chart of Biography” uitgaf, een synchronistische 
tabel, waarin voor alle eeuwen de beroemdste mannen stonden aan- 
geteekend, zoodat men in eens overzag welke hun tijdgenooten 
waren en met welken duur van jaren zij op elkander volgden. Ver- 
moedelijk was zulk een tabel destijds iets geheel nieuws, want zij 
maakte zooveel opgang, dat de Edimburgsche universiteit haar samen- 
steller daarvoor den graad verleende van „Doctor of law”. 
Priestley was 28 toen hij te Warrington kwam en 34 toen 
hij die plaats verliet. Hij schreef in dien tijd over alles en nog wat, 
zoodat later Boswëll hem niet geheel ten onrechte een letterkum 
digen Manusje-van-alles noemde („literary Jack-of-all-Trades”), en 
bijna ’t eenige vak dat hem destijds nog niet geboeid schijnt te heb- 
ben is juist dat waarin hij zich een blijvenden naam zou maken. Al 
wat men dienaangaande weet is dat Priestley, evenals met zijn 
andere ambtgenooten, veelvuldig in aanraking kwam met Matthew 
Turner, praktiseerend geneesheer te Liverpool, die aan de Warring- 
tonsche academie de lessen in scheikunde gaf. Volgens de overleve- 
ring zou deze zijn belangstelling voor chemie hebben gewekt. 
Ook wijst men te Warrington nog in de „Academy-street” een ge- 
bouw aan, waarin Priestley zijn laboratorium zou gehad hebben. 
Volgens Thorpe is er evenwel voor de juistheid van die lokale tra- 
ditie geen redelijke grond aan te voeren. Gezegd gebouw grenst aan 
Priestley’s woonhuis, dat nog voorhanden is. In 1904 heeft men, 
op den honderdsten verjaardag van zijn dood, ter zijner herinnering 
een bronzen plaat in den gevel aangebracht. 
Hij bewoonde dit vrij groote huis niet alleen. Hij was namelijk 
in 1762 getrouwd met Mary t , dochter van den ijzerindustrieel Isaak 
Wilkinson, uitvinder van den stoom-blaasbalg, die hij in zijn 
hoogovens te Wrexham het eerst in werking bracht. Ook de zoon 
van dezen, John, maakte naam als „ironmaster”. De geweldige gie- 
telingen, benoodigd voor de stoommachines der tinmijnen in Corn- 
