LEVEN EN WERKEN VAN JOSEPH PRIESTLEY. 
305 
trouwen vriend John Wilkinson, Londen, om zich te Birmingham 
te vestigen. Hij had daar het vooruitzicht op het beroep bij een ge- 
meente, even vrijzinnig als hij vroeger te Leeds gediend had. Boven- 
dien had hij daar goede vrienden en kon hij voor zijn chemische 
studiën op de belangstelling en ondersteuning rekenen van mannen 
als James Watt en diens compagnon Boulton, Keir, Withering, 
Wedgwool, Erasmus Darwin, (grootvader van den beroemden Char- 
les Darwin) en de Galtons, die allen ’tzij te Birmingham woonden, 
’t zij in den naasten omtrek. Deze mannen en nog eenige anderen 
waren leden van een indertijd vermaard gezelschap, dat maandelijks 
eens bij elkander te 2 uur kwam eten en tot ’s avonds 8 uur bijeen 
bleef, ter bespreking van wetenschappelijke onderwerpen. Aangezien 
zij voor het gemakkelijk naar huis teruggaan steeds op den Maandag 
vergaderden het dichtst bij volle maan, noemden zij zich het Maan- 
gezelschap (»the Lunar Society of Birmingham«). Elk lid had het 
recht een gast mee te brengen en zoo zaten beurtelings bij hen aan 
Sir William Herschel, Afzelius, de leermeester van Berzelius, 
de Fransche natuurkundige De Luc, Solander, bekende natuur- 
historicus en reiziger, enz. Men begrijpt dat Priestley zich in dit 
gezelschap op zijn plaats moest gevoelen, waarin — zooals hij zelf 
zegt — niet naar iemands godsdienstige of politieke gevoelens ge- 
vraagd werd en liefde tot de wetenschap de eenige band was, die 
allen vereenigde. Uit de verschillende berichten, die men over »the 
Lunar Society® bezit, blijkt dat Priestley daarin spoedig een voor- 
name plaats innam. De pneumatische chemie toch werd na zijn toe- 
treden een van de voornaamste onderwerpen van bespreking. Een 
onmiddellijk gevolg daarvan was de aanspraak, die Watt kon doen 
gelden op de ontdekking van de samenstelling van het water, ') want 
het was Watt, die over de proeven van Priestley nadenkend tot 
de gevolgtrekking kwam, dat diens gedephlogisteerde lucht (zuur- 
stof) en de brandbare lucht (waterstof) bestanddeelen van het water 
waren. 
1) Naar men zich herinneren zal is er veel getwist over de vraag aan 
wien de eer der ontdekking toekomt. Volgens ’t uitvoerig onderzoek 
van Kopp hebben drie mannen daaraan aandeel gehad: Cavendish, Watt 
en Lavoisier. Uit de latere bespreking dezer strijdvraag door Berthelot 
en Thorpe is evenwel gebleken dat Lavoisier’s aandeel zich hiertoe be- 
paalt, dat hij de samenstelling van het water, ontdaan van de phlogis- 
tische onduidelijkheden, in hedendaagsche nomenclatuur uitdrukte. 
(Dr. H. P. M. v. d. Horn v. d. Bos: Systeem van Lavoisier, Amst . 
1895, bldz. 145.) 
20 
