LEVEN EN WERKEN VAN JOSEPH PRIESTLEY. 
307 
»Experiments<r.(( Die nieuwe uitgave verscheen eindelijk in 1790te Lon- 
den onder den titel: »Experimenls and Observations on differend kinds 
of Air and other branches of Natural Philosophy connected with the 
Subject. In three Volumes, being the former six abridged and methodi- 
sed With many. Additions« 
In de gedenkschriften van den Franschen geoloog Faujar St. 
Fond vindt men een interessante mededeeling over Priestley, uit 
dezen tijd van zijn leven. Hij zegt o.a.: »Dr. Priestley ontving mij 
zeer vriendelijk. Hij stelde mij voor aan zijn vrouw en dochter, die 
zich onderscheiden door haar opgewektheid, verstand en lieftalligheid. 
De jonge dame vertelde mij van een harer broeders, die ter voltooiing 
zijner opvoeding te Genève was, en waaraan zij zeer gehecht scheen. 
Priestley’s laboratorium was, ter vermijding van brandgevaar, niet 
onmiddellijk aan het woonhuis verbonden. Het bestond uit eenige 
gelijk vloersche vertrekken. Bij het binnentreden trof ons een even 
eenvoudig als vernuftig toestel ter bereiding van brandbare lucht 
■door de werking van water op ijzer-spaanders. Deze bevonden 
zich in een lange buis van roodkoper, waarvan het gedeelte, dat 
in den met coaks gestookten oven lag, het dikste was. Hij zei mij 
•dat hij het beter bevonden had het water niet in de buis te laten 
droppelen, maar als stoom over ’t ijzer te leiden. Het gas, dat hij 
verkreeg, was zeer licht en geheel reukloos en zou, naar hij meende, 
zeer geschikt zijn voor ’t vullen van luchtballons en goedkooper dan 
door de bereiding met zwavelzuur. Dr. Pr. zei, dat zoolang men de 
brandbare lucht alleen met behulp van ijzer verkreeg, dat zelfbrand- 
baar was, hij niet aan de water-ontleding geloofde en met ongeduld 
de uitkomst van de proeven der Fransche chemici, vooral van die 
van Lavoisier, af wachtte.* 
Wellicht is het dienstig hierbij te herinneren, dat volgens Lavoisier 
•de waterstof uit het water ontstaat, doordien het ijzer daaraan de 
zuurstof onttrekt; volgens Priestley is de waterstof niets anders dan 
phlogiston, welk brandbaar beginsel uit het ijzer vrijkomt door de 
vochtige hitte. Beide verklaringen maken begrijpelijk dat het ijzer in 
ijzeroxyde (ijzerkalk) overgaat. 
Naar men denken kan, besteedde Priestley te Birmingham niet 
al zijn tijd aan de chemie, maar voor een goed deel ook aan zijn 
geliefde theologie en aan de plichten van zijn predikambt, dat hij 
reeds spoedig na zijn komst aanvaard had. Zijn gemeente gold destijds 
voor de vrijzinnigste uit Engeland en zijn kettersche gevoelens gaven 
den leden geen aanstoot. Over zijn preek en destijds heeft men een be- 
schrijving van een Miss Hutton, die zijn onopgesmukte, overtuigende 
