LEVEN EN WERKEN VAN JOSEPH PRIESTLEY. 
309 
twijfeld was het door toedoen van de orthodoxe geestelijkheid dat 
velen, vooral onder de arbeidende klasse, Priestley als een gevaar- 
lijken stokebrand gingen beschouwen. Die vijandelijke gezindheid nam 
nog toe door de Fransche omwenteling, die gelijk overal in Europa 
ook te Birmingham haar invloed deed gevoelen en een scherpere 
tegenstelling der politieke partijen veroorzaakte. Priestley, die in 
woord en geschrift zijn vrijzinnige denkbeelden nooit verheelde, werd 
als het hoofd der Dissenters beschouwd, die men — schoon geheel 
ten onrechte — de bedoeling toeschreef, op het voorbeeld der Fransche 
opstandelingen vijandig tegen de in kerk en staat heerschende mach- 
ten op te treden . 
Evenals in verscheidene andere Engelsche steden, waren er ook te 
Birmingham lieden die den 14den Juli 1791, den tweeden verjaardag 
der Fransche omwenteling, wilden vieren. Niettegenstaande er ge- 
ruchten liepen dat het grauw daartegen in verzet zou komen — er 
waren zelfs opruiende strooibil letten onder het volk uitgedeeld — 
vereenigden zich dien dag een 80-tal heeren uit Birmingham en om- 
streken aan een feestmaal. Nog op den morgen van den 14den was 
er sprake van geweest de viering niet te laten doorgaan, doch op 
de verzekering van den hotelhouder, dat er geen gevaar dreigde, mits 
de heeren tijdig uiteengingen, had men zich toch vereenigd. Werke- 
lijk werden zij niet gestoord, maar toen zij uiteen waren gegaan, trof- 
fen sommigen hunner in de buurt een aanzienlijke hoop gemeen 
aan. dat blijkbaar niets goeds in den zin had, doch hen ongehinderd 
liet doorgaan. Nog wel een paar uren bleef de steeds aangroeiende 
menigte geduldig wachten, vermoedelijk in de hoop dat Priestley 
— waarop het vooral gemunt scheen •— nog uit het hotel zou ko- 
men. Deze had evenwel in ’t geheel niet aan het feest deelgenomen. 
Plotseling kwam het gemeen onder den kreet »Kerk en Koningcc in 
beweging, op het hotel toesnellend, waarvan in een oogenblik alle 
ruiten ingeslagen werden. Alsof het afgesproken werk was, stormde 
de menigte toen naar de »New Meetingcc, het kerkgebouw waarin 
Priestley predikte. Hierin bevond zich ook de bovengenoemde vrij 
aanzienlijke bibliotheek. De deuren werden opengerameid en alles wat 
in de kerk aanwezig was: kussens, gestoelten, enz. vernield en de 
stukken naar buiten gesleept en in brand gestoken. Eindelijk stak men 
ook het gebouw zelf aan, dat op de buitenmuren na geheel af brandde. 
Eerst nu kwamen eenige overheidspersonen opdagen, die naar ’t schijnt 
de beweging, zooal niet aangemoedigd, althans oogluikend hadden 
toegelaten, maar nu geschrikt waren van de kwalijk berekende 
gevolgen. 
