312 
LEVEN EN WERKEN VAN JOSEPH PRIESTLEY. 
van de overheid en de hoofden der »High Churchcc te Birmingham 
in ’t bevorderen der onlusten is een erkend feit. Inderdaad blijkt uit 
vele omstandigheden, later aan het licht gekomen, dat de vrienden 
van het hof, zooal niet de Ministers zelven, de onlusten aangemoedigd 
hebben, ongetwijfeld in de meening, dat zij daardoor de vrienden 
der vrijheid zouden ontmoedigen. « 
Wat de door hem geleden schade betreft, schreef hij in een open 
brief in de »Birmingham Chronicle«, waarin hij zijn onschuld be- 
tuigt aan eenig boos opzet tegen kerk en staat : „gij (n.l. zijn hem 
vijandige, gewezene stadgenooten) hebt de kostbaarste en nuttigste 
wetenschappelijke toestellen vernield, wellicht ooit door iemand in 
dit of eenig ander land met groote kosten bijeengebracht, en dat 
niet met de hoop op geldelijk voordeel, doch alleen ter bevordering 
der wetenschap, ten nutte van het land en van de geheele mensch- 
heid. Doch wat mij nog veel meer smart, gij hebt mijn manuscrip- 
ten vernietigd, de vruchten van jarenlange ijverige studie, die ik 
niet in staat ben opnieuw saam te stellen, en dit hebt gij iemand 
aangedaan die u nooit eenig kwaad deed, noch ooit van zins was 
te doen.cc 
Van alle kanten boden zijn vrienden hem hulp aan. Zijn zwager 
Wilkinson zond hem £ 500 en liet op zijn naam een kapitaal van 
£10.000 in de Fransche fondsen overschrijven. Daar deze niets op- 
brachten, kende hij hem in de plaats daarvoor een lijfrente van 
£ 200 toe. 
Priestley’s toestand te Londen (zijn vrouw was bij hunne dochter 
gebleven, die hare bevalling tegemoet zag) was zeer on behagelijk. 
Zijn vrienden, beducht voor zijn veiligheid, lieten hem aanvankelijk 
in ’t geheel niet uitgaan, zorgden voor een vermomming en ver- 
zonnen een ontsnappingsplan, voor ’t geval men het huis zou aan- 
vallen. Later ging hij naar Tottenham, waar hij een maand door- 
bracht en half October werd op een' andermans naam (op zijn 
eigen durfde men dat niet te doen) een huis in Hackney voor hem 
gehuurd, waar hij weder een laboratorium begon in te richten. 
Inmiddels ontving hij vele bewijzen van sympathie, niet alleen 
van den kant zijner engelsche bewonderaars doch ook uit het bui- 
tenland. Zoo kreeg hij een deelnemend schrijven van de Fransche 
academie, werd een gemeubeld huis in den omtrek van Parijs ter 
zijner beschikking gesteld en hem huisvesting aangeboden in een 
klooster bij Toulouse, » waarin de Rede het bijgeloof vervangen 
had.« 
Van den door Priestley ingestelden eisch op schadeloosstelling, 
