324 
LEVEN EN WERKEN VAN JOSEPH PRIESTLEY. 
goed deel hieraan te wijten is, dat het experimenteeren met de on- 
tast- en meerendeels ook onzichtbare gassen aanvankelijk op groote 
bezwaren afstuitte. Van Helmont kende in ’t geheel nog geen manier 
om gassen op te vangen en voor nader onderzoek geschikt te maken. 
Een van de eersten, zoo niet de eerste, die dit deed was Boyle, bij 
zijn proeven over door kunst verkrijgbare lucht. Hij vulde een glazen 
kolf geheel met verdund zwavelzuur, bracht er eenige stukken ijzer 
in, sloot de monding en hield de kolf omgekeerd onder ’t oppervlak 
van 't zelfde vocht in een diepen schotel. Terstond zag hij in de 
kolf luchtbellen opstijgen die zich boven aanzamelden, het vocht naar 
beneden drukkend. Van dit gas (waterstof) constateerde Boyle dat 
het op lucht geleek, evenals deze door verwarming uitzette en door 
bekoeling inkromp, doch daarvan verschilde door zijn brandbaarheid. 
Het blijkt evenwel niet dat hij dit kunstgas voor wezenlijk verschil- 
lend van gewone lucht gehouden heeft. 
Van een andere manier bediende zich Wren (1632 — 1723), beroemd 
architect, hoogleeraar in de sterrenkunde te Londen en wis- en natuur- 
kundige. Deze bevestigde aan de eene opening van een fïesch met 
twee halzen een varkensblaas en goot door de andere opening schei- 
water op de in de flesch aanwezige oesterschelpen, ’t Ontwikkelende 
koolzuur deed de blaas opzwellen. Later is nog dikwerf voor ’t op- 
vangen van gassen van blazen gebruik gemaakt, zelfs deed dit nog 
Scheele. 
De manier van Boyle werd belangrijk verbeterd door Hales. Ter- 
wijl de eerste het gas in ’t zelfde vat liet aanzamelen, waarin het door 
werking van zuur op metaal of krijt ontstond, zijn bij den laatste 
ontwikkelingsvat en ontvanger gescheiden. Voor het eerste nam hij 
een retort met lang uitgetrokken hals en deed deze door een looden 
verbindingsbuis uitmonden onder een vat, dat omgekeerd zoo is op- 
gehangen, dat de opening in het water van den schotel gedompeld is. 
Hiermede zijn wij tot Priestley teruggekomen, want de daarop 
volgende verbetering, aan ’t slot der inleiding van bovengenoemd 
werk beschreven, is door hem aangebracht. Zij bestaat eenvoudig 
hierin, dat het glas waarin men ’t gas wil opvangen, niet aan een 
koord is opgehangen, maar op de zoogenoemde brug staat, d.i. op 
een van openingen voorzien plankje, dat een paar duim boven den 
bodem van den bak is aangebracht en nog even onder water staat, 
’t Is wel opmerkelijk hoe lang het geduurd heeft voordat men tot 
dit eenvoudige toestel kwam, dat onder den naam van pneumatischen 
trog of luchtbak nog steeds in gebruik is en nog lang zal blijven. 
Zooals Thorpe te recht opmerkt, is dit niet de geringste van de ver- 
