340 
LEVEN EN WERKEN VAN JOSEPH PRIESTLEY. 
»De uitkomst mijner proeven zijn in ’t algemeen deze geweest, dat 
»als twee luchtsoorten gemengd zijn geworden, het on mogelijk is ze 
adoor afschenken ( decanting ) te scheiden, hoe voorzichtig men daarmee 
»ook te werk moge gaan. Ze mogen al niet geheel in elkander door- 
dringen, ter vorming van een derde luchtsoort met nieuwe eigenschap- 
pen, toch blijven ze gelijkelijk tusschen elkander uitgespreid, zoodat, 
» onverschillig of men uit het vat, waarin ze, zijn van boven iets uit- 
»neemt of wel van onderen, zonder ’t overige in beroering te brengen, 
Daltijd hetzelfde mengsel van beide verkregen wordt.« 
Nog komt in het derde deel een opstel voor over »Respiration and 
the use of blood«, gelezen in de Royal Society, 25 Jan. 4776. Hij 
beschouwt, naar men begrijpt, de ademhaling als een phlogistisch 
proces, waarvan het doel is door de longen het vunzige effluvium af 
te voeren of ’t lichaam te bevrijden van het in het voedsel toege- 
voerde phlogiston. De uitgeademde lucht is daarvoor het voertuig. 
Voorts meent hij te hebben aangetoond, dat de aanvoer geschiedt 
door het bloed, dat in de longen in nauwe aanraking met de lucht 
komt. Die vloeistof is er verwonderlijk op ingericht om zich overal 
in ’t lichaam te drenken met dit beginsel, dat de scheikundigen phlo- 
giston noemen en zij verandert van kleur telkens als zij dit beginsel 
opneemt of weer loslaat. Naar men ziet, is zijn opvatting zoo goed 
als zich met zijn theorie rijmen laat. 
In het vierde deel, 1779 verschenen, vindt men een groot aantal 
verhandelingen, waaruit wederom duidelijk blijkt welk een vlijtige, 
schoon weinig methodische proefnemer Priestley was. 
Men vindt daarin vele juiste waarnemingen, doch die op zichzelf 
staan en geen verklaring vinden, zoodat ze ten deele later opnieuw 
moesten gedaan worden. 
Proeven nemend met stikstofoxyde, dat hij door zwavelzuur w’il 
doen opnemen, verkreeg hij fraaie kristallen die door water weder 
ontleed werden. Klaarblijkelijk is dit de later door Clément en 
Désormes bij de fabrikage van Engelsch zwavelzuur waargenomene 
verbinding (nitrosylzwavelzuur) of de zoogenoemde looden kamer- 
kristallen. Hij beschrijft ook de donkerbruine verkleuring, die een 
oplossing van ijzervitriool vertoont, als men ze stikstofoxyde laat 
opslorpen. Doch op het zonderlinge vermoeden komend, dat dit met 
de »astringency« (den bekenden samentrekkenden smaak) van ge- 
noemd ijzerzout in verband zou staan, beproefde hij vruchteloos ge- 
lijke verkleuring te verkrijgen door het gas in een aftreksel van groene 
thee te leiden. 
De donkerblauwe kleuring, die water voorbijgaande aanneemt door 
