340 LEVEN EN WERKEN VAN JOSEPH PRIESTLEY. 
hij ook daarvan rekenschap te kunnen geven, en aangezien de leer 
bij uitstek bruikbaar is, zoo al niet volstrekt noodzakelijk, ter ver- 
klaring van vele andere chemische verschijnselen, vindt hij het raad- 
zaam ze niet op te geven. 
Met hel klimmen der jaren schijnt hij vaster in de leer geworden 
te zijn, zoodat hij in 1800, in zijn ^Doctrine of Phlogiston Establishedct 
met volle overtuiging tegen zijn Fransche bestrijders optreedt, ze toe- 
wenschend dat hun republiek een langer leven mocht hebben dan hun 
antiphlogistische theorie. Een voornaam argument, in dit werk gebe- 
zigd, is het ontstaan van brandbare lucht door de verhitting van 
ijzerhamerslag met kool, (zie blz. 325) waarvan trouwens de juiste ver- 
klaring volgens de nieuwe leer eerst mogelijk werd door de ontdekking 
van het kooloxyde. 
Het toe val, waaraan Priestley zulk een groot aandeel toekende in 
zijn belangrijke ontdekkingen in het laboratorium, is hem niet gunstig 
geweest bij zijn overpeinzingen in de studeerkamer. Had hij Kirwan 
niet op zijn weg ontmoet, mogelijk had hij de leer van Lavoisier 
aanvaard en zijn laatste levensjaren vruchtbaarder besteed dan aan 
het verdedigen eener door de macht der feiten verouderde leer. Toch 
kan dit geen afbreuk doen aan zijn blijvenden roem, gegrond op 
baanbrekende ontdekkingen, die, onafhankelijk van slechts tijdelijk 
geldige theorieën, ten eeuwigen dage haar waarde zuilen behouden. 
Den Haag, Juni 1907. 
