BOEKBEOORDEELING. 
351 
In elk geval schijnt het raadzaam aan de ionenleer te beginnen, 
vóórdat de leerling met de praktische oefeningen in de analyse 
aan vangt. 
Dat het periodieke stelsel der elementen stilzwijgend voorbijgegaan 
wordt, schijnt mij minder juist gezien. Ik geef toe, dat het — z. a. 
de S. S. in de voorrede zeggen — »als zoodanig niets bijdraagt tot 
»de verklaring der behandelde feitencc, doch niet, dat de bespreking 
»slechts hoogere eischen aan het geheugen steltcc . Integendeel, als de 
periodieke wet geheel aan het eind komt,, na behandeling der ele- 
menten afzonderlijk, dan kan zij juist hulpmiddel zijn om de eigen- 
schappen van grondstoffen en haar verbindingen te onthouden, aan- 
gezien die in verband staan met de plaats door elk element in het 
stelsel ingenomen. 
Men kan zich m. i. bezwaarlijk een meer geschikten leiddraad voor 
een de aandacht boeiende repetitie denken, dan die de wet van 
Mendeleëff aanbiedt.. 
Te loven valt overigens het streven der S. S. om — in tegen- 
stelling met ’t geen vroeger, ten deele noodgedrongen, geschiedde — 
zoo min mogelijk van ’t geheugen, meer daarentegen van ’t verstand 
der leerlingen te vergen. Daarvoor was noodig een aanzienlijke in- 
krimping van het feiten-materiaal. Over ’t algemeen zijn zij daarin, 
naar ik meen, gelukkig geslaagd. Gemakkelijk was die taak niet, en 
begrijpelijk is het, dat er hier en daar een ongelijkmatigheid te be- 
speuren valt in ’t geen al of niet verzwegen wordt. Zoo vindt men 
b. v. historische bizonderheden over de ontdekking van jodium, 
phosphorus en kalium, doch van andere elementen zijn ze weggelaten, 
zelfs van hoogst gewichtige, z. a. van zuurstof en chloor. Eenigszins 
in verband daarmede staat, dat sommige onderzoekers herhaaldelijk 
ter sprake komen, z. a. Davy en Faraday, l ) anderen, z. a. Lavoisier, 
slechts even genoemd worden, en nog anderen, z. a. Priestley, en 
Berzeltus nooit. 
Doch dit zijn kleinigheden, die aan de bruikbaarheid van ’t boek 
niet afdoen. 
Stijl en taal zijn goed, doch de zucht om kort te zijn leidde een 
enkele maal tot onduidelijkheid. Van een mengsel wordt bladz. 7 
gezegd: »de scheiding der bestanddeelen op zichzelf kost geen arbeid 
»en kan door mechanische middelen geschieden*) **. 
Wat beteekent hier dat op zichzelf ? Ik vat het niet, doch als ik 
*) De verdichting van ammonia, op bladz. 48 vermeld, was reeds lang 
vóór Faraday aan onzen landgenoot van Marum gelukt. 
