32 
W ETENSCH APPELIJK BIJBLAD . 
in de onderste gedeelten van de lava, nadat die op den berg planten 
(pijnboomen, populieren, wijnstok) verschroeid had. 
Toch vond Quensel ook ammonia in de asch, zij ’t ook veel minder» 
dan in de lava. 
Julius Stoklasa, die in Mei 1906 met vier adsistenten den Vesuvius 
bezocht, vond niet alleen gesublimeerd salmoniak in de lava beneden» 
maar ook op groote blokken lava, op 600 — 900 M. hoogte, waar veelal 
geen planten meer groeiden. Ook in de lapillen werd ammonia gevonden, 
die stellig niet door verbranding vau planten gevormd zijn kon. In 
gassen, uit den krater opstijgend en op 4 Mei verzameld, werden chloor- 
waterstof en ammonia aangetoond en evenzoo werden ammoniakverbin- 
dingen, met name chloorammonium, geconstateerd in den geelwitten 
rook, die bij de uitbarstingen in April in ontzaglijke hoeveelheden uit- 
stroomde en in Mei nog in kegelvorm boven den top van den Vesuvius 
zweefde. In de roode asch werd slechts 0.1 pOt. ammonia gevonden, 
eveneens als salmoniak voorhanden en in het laatste uitbarstings-product, 
de grijze asch, waren slechts sporen ammonia aanwezig. (Twee Itali- 
aansche onderzoekers: Comanduci en Arena vonden daarin 0.03 pCt.) 
Zeer opmerkelijk is dat alle fijngemalen eruptie-producten, nadat zij 
door afwasschen met heet water volkomen van ammonia bevrijd waren, 
na menging met zuivere vaseline en natronkalk. opnieuw ammonia 
ontwikkelden, als zij 4 — 5 uur lang, onder doorleiden van NH 3 -vrije 
lucht of van zuurstof, gegloeid werden. 
Op deze wijze gaven het meeste ammonia: olivine-bomben, nl . 300 mgr 
per kilo, dan de lapillen: 260 mgr., en lava op 900 M. verzameld 220 mgr. 
en het minste: de roode asch met augiet- en leuciet- splinters 130 mgr. 
en de grijze asch met augiet-splinters 140 mgr., alles per kilo berekend. 
Zelfs gaven ook alle eruptiestoffen, zonder bijvoeging van natronkalk 
en vaseline, alleen reeds door gloeien, ammonia. 
Glasachtige én compacte lava gaf meer ammonia door gloeien dan 
lava rijk aan poriën. 
Stoklasa houdt het voor waarschijnlijk dat in het gloeiende magma 
nitrieden voorkomen en wel behalve N 3 Si 2 , wellicht ook de stikstof- 
verbindingen van Al, Fe, Ca en Mg. Naar bekend is wordt door smelting 
der nitrieden met alkaliën ammonia gevormd. 
De meening, dat de ammoniak-sublimaties op lava eerst door verbranding 
der vegetatie ontstaan zouden, is dus onjuist. Deze vindt haar oorsprong, 
evenals de ammonia in de lapilli en in de ontwikkelde gassen, in che- 
mische processen, die in de gloeiende ingewanden der vulcanen plaats 
grijpen. 
{Ber. d. D. Chem. Ges., 39, 3530). R. S. tj. m. 
