58 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
NATUURKUNDE. 
Helium en argon in gewone gesteenten. De hoeveelheid radium, 
die in graniet en verwante gesteenten gevonden is, omstreeks ÏO - ^ 1 gram 
per c.M 3 , leidde tot de veronderstelling, dat er dan ook wel zooveel helium 
jn zou voorkomen, dat het met de spectroscoop kon ontdekt worden. 
Dit is gebleken het geval te zijn. Zoo werd uit 250 gram Matopo-gra- 
niet 3 c.M 3 stikstof verkregen bij verhitting. Na de behandeling met 
electrische vonken hield men Vmo deel van het oorspronkelijk volume 
over. De rest werd in een vacuumbuis besloten, die bij de electrische 
ontlading de spectra van argon en helium zeer duidelijk en ongeveer 
even sterk toonde. 
Deze waarnemingen geven waarschijnlijk een verklaring van het ge- 
regeld voorkomen dezer gassen in minerale bronnen. Het schijnt dan 
dat de gesteenten door heet water worden ontbonden en dat de gassen 
vrij worden. 
Strutt is voornemens een groote hoeveelheid gewone, gesteenten en 
mineralen te onderzoeken, bepaaldelijk met het doel om na te gaan of 
daarin helium altijd naast radium voorkomt, of dat het aanwezig zijn 
daarvan moet toegeschreven worden aan de radioactiviteit van 
gewone stoffen. 
(R. J. Strutt. Nature 75. (1907, p. 271). b. 
De verdampingswarmte van water, door F. Henning. In het 
rijksonderzoekingsbureau (»Reichsanstalt«) te Berlijn is door Henning 
de verdampingswarmte van water tusschen 30° en 100° gemeten. Het 
water werd op het kookpunt gehouden bij de daaraan beantwoordende 
drukking, terwijl de voor het verdampen noodige hoeveelheid warmte 
door een electrischen stroom geleverd werd. De hoeveelheid gevormde 
damp werd vastgesteld door weging van den in een koeler geconden- 
seerden damp. Door het product van stroomsterkte en spanning werd 
de in de tijdseenheid geleverde electrische energie verkregen. Door 
regeling van de drukking werd het kookpunt gedurende de proef con- 
stant gehouden. 
De herleiding van de electrische energie in caloriën geschiedde met 
behulp van de nieuwste in het rijksbureau uitgevoerde metingen over 
de specifieke warmte van water, waarbij hetzelfde cadmiumnormaalelement 
gebruikt werd als bij de waarnemingen der verdampingswarmte. 
Een calorie van 15° werd gelijk 4.188 Wattsecunden gesteld, waarbij 
de nauwkeurigheid minstens 1 per mille is. Door deze methode van 
