WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
59 
werken is het resultaat onafhankelijk van de waarde van het normaal- 
element en van de waarde van het warmteaequivalent, voor zooverre 
dit bepaald is door het normaalelement. 
Over de verdere bijzonderheden der proef raadplege men het oor- 
spronkelijk stuk in de Annalen der Physik, 21, p. 849, of ook Zeitschr. 
f. Instrumentenkunde 27, p. 60 (1907). 
De verdampingswarmte werd bepaald bij ongeveer 30°, 50°, 65°, 77°, 
90° en 100°. De uitkomsten, waarvan de nauwkeurigheid omstreeks 1 
pro. mille is, worden goed weergegeven door deze empirische formule: 
L = 94.210 (365— t) °’ 31249 Cal 15°, 
welke voldoet aan de voorwaarde van de thermodynamica, dat de ver- 
dampingswarmte bij de kritische temperatuur 365° gelijk nul is. 
Door deze formule vindt men: 
voor t = 30 40 50 60 70 80 90 100° O. 
L = 579.6 574.2 568.6 562.9 557.0 551.1 545.0 538.7 Cal 15°. 
Regnault vond in het algemeen kleiner waarden voor de verdam- 
pingswarmte; bij 100° vond hij 536.5 Cal. Deze formule geeft ook goed 
weer het door Dieterici bij 0° waargenomen punt. B. 
Over het atoomgewicht van nikkel. In het Wetenschappelijk 
bijblad p. 50 van dit tijdschrift hebben wij melding gemaakt van een 
onderzoek over absorptie van secundaire x stralen door nikkel, uitge- 
voerd door JBarkla en medegedeeld in Nature 75, p. 368. 
Barkla kwam daarbij tot het merkwaardige besluit, dat het atoom- 
gewicht van nikkel niet 58.7 moet zijn, zooals op chemische gronden 
is vastgesteld, maar 61.3. 
F. E. Hacket te Dublin heeft nu nagegaan of men tot een zelfde 
uitkomst geraakt, wanneer men gebruik maakt van door prof. Mc. 
Clelland gedane waarnemingen, dat n . 1 . de intensiteit van secundaire 
p stralen (van radioactieve stoffen), opgewekt door primaire p stralen 
van dezelfde elementen, afhangt van het atoomgewicht en dat hierdoor 
een gering verschil in atoomgewicht kon ontdekt worden. Hacket ge- 
bruikte een zeer gevoelig meetinstrument. Kobalt en nikkel gaven 
praktisch dezelfde secundaire straling, kobalt nog iets meer. De voor 
deze elementen gevonden waarden, vergeleken met die van koper en 
ijzer, komen overeen met hun plaatsing in de tafel der atoomgewichten. 
Het onderzoek met de secondaire p stralen leidt dus niet tot het be- 
sluit van Barkla, maar is in goede overeenstemming met de chemische 
bepaling van het atoomgewicht van nikkel. b. 
