74 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
De zuiderpoolkap van Mars. — In Bulletin No. 26 van zijn observatori- 
um geeft prof. Lowell de resultaten zijner waarnemingen aangaande de 
zuiderpoolkap van Mars, gedurende de oppositie van 1905. Deze mede- 
deeling geeft de breedten van den rand der sneeuw op verschillende 
lengten, zooals die zijn afgeleid uit een tweehonderdtal teekeningen. 
In drie schetsteekeningen wordt aangetoond hoe de sneeuwkap er uitzag 
van Mei tot 14 Augustus. 
Uit de waarnemingen blijkt dat bij den aanvang der oppositie de kap 
in een wolk of in mist gehuld was, aangezien niet voor den 15 den Mei 
de rand van de sneeuw voortdurend duidelijk was te herkennen. 
{Nature. June 13, 1907.) v. d. V. 
NATUURKUNDE. 
Over het wezen der osmotische drukking . Volgens de voorstelling 
van Van ’t Hoff gedragen moleculen in een oplossing zich als gas- 
deeltjes en oefenen zij door haar beweging een drukking uit, die men 
toonen kan door een oplossing in een gesloten vat met semipermeabelen 
wand te plaatsen in een bak met water. Deze drukking noemt men de 
osmotische drukking. De grootte is afhankelijk van het aantal moleculen 
in de ruimteëenheid, evenals bij een gas, maar als bij de oplossing 
moleculen gesplitst worden in ionen (electrolytische dissociatietheorie 
van Arrhenius), dan gedragen deze ionen zich als bewegende gas- 
deeltjes en zoo wordt de osmotische drukking ook afhankelijk van hun 
aantal . 
Tegen deze zienswijze zijn van verschillende kanten bezwaren aange- 
voerd; zoo kwam onlangs Traube, naar aanleiding van talrijke proef- 
nemingen, tot het besluit, dat „hoe grooter de osmotische snelheid eener 
in water oplosbare stof is, des te meer verlaagt zij de capillaire constante 
van water. De stoffen, welke niet door de membranen heengaan ( d . w. z. de 
stoffen waarvoor de membranen semipermeabel zijn ) vermeerderen integendeel 
de capillaire constante van water ” 
Daarom neemt Traube aan dat „het verschil tusschen de oppervlakte- 
spanningen de richting en de snelheid der osmose bepaalt De osmotische 
drukking ontstaat door dit verschil. 
Jaeger vond, dat de osmotische drukking evenredig is aan het ver- 
schil tusschen de oppervlaktespanning van de oplossing en die van het 
zuivere oplosmiddel. 
