76 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
streeks vier en twintig uur blijft bestaan. Na drie dagen is de inwendige 
drukking gelijk geworden aan de uitwendige drukking, men vindt 
alcohol naar buiten gedrongen en de vloeistoffen aan beide kanten van 
het membraan hebben gelijke oppervlaktespanning. Naar hun meening 
moet de meerdere of mindere sterkte van een strooming ten opzichte 
van de andere afhangen van de betrekkelijke waarden der verandering, 
die de capillaire constante van een der. beide vloeistoffen ondergaat, als 
een aantal N harer moleculen zich vermengt met n moleculen van de 
andere. Met andere woorden, de doorgang van die vloeistof zal het 
snelst zijn, die, bij gelijk aantal moleculen, bij de andere vloeistof een 
kleinere verandering van de oppervlaktespanning veroorzaakt. Wat 
alcohol en water betreft, werd door hen gevonden, dat het toevoegen 
van één molecule alcohol bij N moleculen water een sterkere daling 
der oppervlaktespanning in het water veroorzaakt, dan de vermeerdering, 
die in alcohol verkregen wordt bij toevoeging van één molecule water 
bij N moleculen alcohol. 
Deze uitkomst verklaart waarom het water in het begin in grootere 
hoeveelheid naar den alcohol gaat door den poreuzen wand. Daar de 
uitwisseling der vloeistoffen zoodanig moet plaats hebben, dat haar 
oppervlaktespanning aan weerszijden van het membraan gelijk wordt, 
zoo moeten de watermoleculen in grootere hoeveelheid binnen de osmo- 
tische cel dringen om den alcohol te verdunnen. 
De vermeerdering van de oppervlaktespanning van den alcohol door 
de watermoleculen moet op wegen tegen de sterkere werking, welke 
voortgebracht wordt door een kleiner aantal alcoholmoleculen op de 
daling der spanning van het water aan den anderen kant van het 
membraan . 
b. Oplossingen van salicine dringen niet door het membraan van 
ferrocyaannikkel (of zij doen het zeer moeilijk) ; daarom kunnen z\j niet 
naar het water gaan om de oppervlaktespanning daarvan te verminderen. 
Het is daarom natuurlijk dat het water naar de oplossing gaat. Door 
verdunning van de salicineoplossing neemt haar oppervlaktespanning 
toe en zoo kan de spanning aan beide kanten van het membraan 
gelijk worden. 
c. Ook van de normale gevallen geeft hun zienswijze rekenschap. 
Bij oplossingen van stoffen, die de oppervlaktespanning van het water 
doen toenemen, zooals chloornatrium, kaliumnitraat, enz., moet water 
in de cel van de oplossing dringen, om daar de osmotische drukking 
te doen ontstaan. Want als de opgeloste stof niet door het membraan 
gaat, dan kan de gelijkheid der oppervlaktespanningen van beide vloei- 
stoffen . slechts verkregen worden door verdunning der oplossing. Het 
