WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
77 
binnendringen van water zal dan ophouden, als de osmotische drukking 
groot genoeg geworden is om dit te beletten. 
Volgens alle bekende proeven bestaat er geen enkel membraan, dat 
absoluut ondoordringbaar is voor de moleculen der opgeloste stoffen. 
Dat blijkt onder anderen daaruit, dat men, om zoogenaamde semiper- 
meabele membranen te vervaardigen, deze des te dikker moet maken 
hoe langer de osmotische werking der vloeistoffen duurt. 
Wanneer de osmose plaats heeft in de richting, die het meest ge- 
schikt is om de oppervlaktespanningen aan weerszijden van het mem- 
braan gelijk te maken, dan is het natuurlijk, dat de opgeloste stof, als 
zij kan, gedeeltelijk in het water overgaat, want daardoor wordt ook 
aan het streven tot gelijk worden der oppervlaktespanningen voldaan. 
Maar als de moleculen der opgeloste stof moeilijk door het membraan 
heên gaan, dan zal het water in sterkere mate daardoor dringen, wan- 
neer althans het water vrij binnen het vat komen kan, d. w. z. als het 
vat open is. 
Naar de zienswijze van Van ’t Hoff is de osmotische drukking eener 
vloeistof bepaald door het aantal grammoleculen, die in de oplossing 
voorkomen. Is dit aantal aan weerszijden van het membraan gelijk, dan 
is er geen verschil in drukking. Volgens Battelli en Stefanini is dit 
het geval, wanneer de oppervlaktespanning van beide oplossingen gelijk 
is, al zijn daarbij ook deze oplossingen niet aequimoleculair. Zij hebben 
dit door een proef bewezen. Wanneer men in een osmometer met 
ferrocyaannikkel doet „ oplossingen van gelijke oppervlaktespanning, aan 
weerskanten van het membraan, dan zijn deze in osmotisch evenwicht, hoeivel 
zij niet aequimoleculair zijn.” 
Zoo vonden zij bij voorbeeld, dat een oplossing van Mg S0 4 van 
1.78 % dezelfde oppervlaktespanning heeft als een Na 2 S0 4 -oplossing van 
1.11 %. Doet men nu de eene oplossing binnen en de andere buiten de 
osmotische cel, dan ontstaat er geen verschil ’tusschen de inwendige en 
de uitwendige drukking. 
Nu zou men nog kunnen tegenwerpen, dat bij electrolytische oplos- 
singen een verschil in dissociatie der beide stoffen rekenschap van het 
feit kon geven . Maar zij hebben dezelfde uitkomst verkregen met op- 
lossingen van suiker en van manniet. Deze oplossingen hebben gelijke 
oppervlaktespanning, zonder aequimoleculair te zijn. In de osmotische 
cel gaven zij echter aan weerskanten van het membraan gelijke osmo- 
tische drukking. 
Zij komen daardoor tot dit besluit: 
a. „De osmotische verschijnselen worden altijd bepaald door verschil 
in oppervlaktespanning. 
