8 
ANT01NE LAURENT LAVOISIER. 
zoekingen voor eenigen tijd afgebroken door zijn optreden als adjunct 
van den fermier général baudon. Op aandringen van een huisvriend, 
de la galaiziere, aanvaardde hij deze betrekking, naar beweerd 
wordt, omdat hij, zich aan de wetenschap willende wijden, begreep 
dat de beschikking over veel middelen hem daartoe het best zou in 
staat stellen. 
De ferme générale was eene vereeniging , aan wie de Staat , tegen 
betaling van eene jaarlijksche som, die van te voren werd vastgesteld , 
de opbrengst der indirecte belastingen verpachtte ; op tabak , op zout , 
op dranken , op koopwaren aan de buiten- en binnenlandsche grenzen , 
het recht van 3 pet. op levensmiddelen uit Amerika en het recht 
van invoer binnen Parijs. Door colbert in het leven geroepen , werd 
het stelsel herhaaldelijk gewijzigd, tot er in 1780 door necker eene 
geheele reorganisatie plaats vond en de ferme générale den 20stcn 
Maart 1791 door de Assemblée nationale werd opgeheven. 
Bij zijn optreden moest een fermier général 1,560,000 livres 
storten ; daartegen werd hem een jaarlijksch presentiegeld van 24,000 
livres uitbetaald, benevens 2400 livres voor bureau-kosten , 10 pet. 
over één millioen van het gestorte bedrag en 6 pet. over de res- 
teerende 560,000 livres. Hieruit blijkt dat de titularissen op grooten 
voet konden leven, zoodat van één hunner, la popliniere, gezegd 
werd: » Jamais bourgeois n’a mieux vécu en prince.” Het is waar 
dat sommigen , onbekrompen , artisten en letterkundigen voorthielpen, 
maar daartegenover staat de ellende van het volk dat uitgezogen 
werd door de vele mindere ambtenaren van den fiscus. 
Het bestuur van lavoisier kenmerkte zich door de verwezenlijking 
van zijn plan , om Parijs door een muur te omringen , ten einde de 
smokkelarij , die op zeer groote schaal gedreven werd , te fnuiken. De 
omstandigheid, dat deze muur, waarvan de constructie aan den ar- 
chitect ledoux opgedragen werd , meer dan dertig millioen livres 
kostte , gaf aanleiding tot de woordspeling : 
»Le raur murant Paris vend Paris murmurant” 
en deed dus den haat tegen de fermiers généraux stijgen , met name 
tegen lavoisier; er zijn zelfs geschiedschrijvers , die zich afvragen of de 
revolutionnaire rechtbank , die hem op het schavot bracht , niet recht- 
vaardig gehandeld had door hem voor zijne inhaligheid te doen boeten. 
Hoewel het nu vast schijnt te staan , dat de betrekking van fermier 
général aanleiding werd tot zijn tragisch uiteinde , heeft lavoisier die 
