12 
ANTOINE LAURENT LAVOISIER. 
en zijne adviezen aan ministers, die over allerlei zaken zijn oordeel 
vroegen , had hij nog met tal van geleerden eene uitgebreide corres- 
pondentie bij te houden , oi a. met van marum. 
Gewoon zijn brieven zelf te stellen en soms de redactie te wijzigen , 
liet hij ze door een secretaris overschrijven ; elke uitdrukking wik- 
kende en wegende , veranderde hij die afschriften nog dikwijls vóór 
de verzending en indien de oorspronkelijke brieven , of liever bijna 
al zijne handschriften , niet bewaard waren gebleven , zou het onge- 
loofelijk schijnen , dat lavoisier in staat is geweest dat alles alleen 
te verrichten. Overal was hij de onmisbare , de secretaris en de penning- 
meester , de man , die den loop der werkzaamheden regelde en ze 
tot een goed einde wist te brengen. 
Ontsproten uit een geslacht , dat verscheidene priesters aan de Kerk 
geleverd heeft , is hij een geloovig zoon der Kerk gebleven. Buiten- 
gewoon menschlievend van aard en medelijdend jegens minder be- 
beelden , zien wij hem altijd betrokken bij economische vraagstukken , 
welker oplossing de welvaart van het volk kon verhoogen ; verbete- 
ringen in den landbouw , ontwikkeling der nijverheid , oprichting van 
liefdadigheids-gestichten , billijke verdeeling van lasten trokken hem 
in hooge mate aan. Op verstandige wijze hulp verleenende, onder- 
steunde hij met geld en invloed hen , die hem hulp waardig schenen 
of daarop een beroep deden. 
Toen de steden Blois en Romorantin , na den ongelukkigen oogst 
van 1788, de graanprijzen zóó zagen stijgen, dat zij geld moesten 
leenen om de arme bevolking te helpen, bood lavoisier Blois 50,000 
en Romorantin 6000 livres aan als renteloos voorschot, bewerende: 
»Ce n’est pas un placement de fonds que j’ay fait, quand j’ay eu 
1’intention de concourir aux actes de bienfaisance et d’utilité publique 
et j’en aurais perdu le faible mérite, si ce prêt n’avait pas été ab- 
solument gratuit.” 
Deernis met het lijdende volk maakte dat lavoisier niet vreemd 
bleef aan de economische beweging van zijn tijd. Zijn landgenoot 
quesnay beschouwde den bodem als eenige bron van rijkdom en den 
landbouw als middel om dien rijkdom te doen toenemen. Hij verweet 
colbert dat hij handel en nijverheid bevorderd en den landbouw ver- 
waarloosd had; lavoisier, ten dezen opzichte ééne lijn trekkende met 
turgot, dupont de Nemours en MALESiiERBEs , bracht hulde aan het 
genie van colbert en bestreed de volgelingen van quesnay , die het 
gansche belastingstelsel wilden grondvesten op grondbelasting. In de 
