14 
ANTOINE LAURENT LAVOISIER. 
heeft ook niet dezelfde gevaarlijke kansen tot keerzij ; de voordeelen , 
die men behaalt, persen geen tranen af en de zegebeden van den 
arme rusten er op. Als een vermogend landheer zijne hoeven ver- 
betert, verspreidt hij welvaart en geluk; rijk en overvloedig gewas, 
eene talrijke bevolking, dat beeld van den voorspoed, worden het 
loon zijner zorgen” 1 . 
Als lid der Assemblée provinciale de 1’Orléanais , de oprichting 
eener spaarbank voor het volk aanbevelende , verklaart hij , dat zij 
gegrond moest zijn op de sterftetafels van de la roque , die aangeven 
hoeveel men op verschillende leeftijden moet storten, om zich op 
60-jarigen ouderdom eene lijfrente van 100 livres te verzekeren. 
»Pas geboren,” zegt hij, het voorstel toelichtende en vermoedelijk 
geïnspireerd door het betoog in L'Homme au quarante écus , >kan de 
mensch onmogelijk in zijne behoeften voorzien 2 ; hij hangt af van 
anderen en kan slechts blijven leven , als hij voortdurend verzorgd 
wordt. Langzamerhand neemt hij toe in krachten en er komt een 
tijd , waarop hij niet slechts kan voorzien in zijne nooden , maar 
anderen de hulp verleenen, die hij zelf genoot. Dié tijd is de beste 
tijd van zijn leven , maar duurt slechts kort ; nadert de ouderdom , 
dan nemen de krachten ongeveer in gelijke mate af, als zij in de 
jeugd toenamen; de grijsaard wordt weer afhankelijk als in zijne 
kindsheid en slechts leed over genoten genot blijft hem over bij de 
gedachte aan wat hij was en niet meer zijn kan. 
» Gelukkig hij, die op dat tijdstip het hoofd is eener talrijke na- 
komelingschap; die van een teeder en liefhebbend gezin, in zijne 
laatste levensdagen , den steun geniet , dien hij zelf in de kracht der 
jaren verleende; die, een kalmen ouderdom doorleefd hebbende, den 
eindpaal bereikt. Maar dergelijk geluk is weinigen beschoren ; som- 
migen worden oud zonder te herleven in hunne kinderen. Anderen 
verliezen die kinderen op het oogenblik , dat zij hen het minst konden 
missen. In één oogenblik zien dezulken de vruchten van jaren van 
arbeid en moeite verdwijnen , terwijl enkelen , die nog rampzaliger 
zijn, het aanzijn hebben geschonken aan een kroost, dat hen verlaat 
en met ondank beloont.” 
1 Oeuvres compléte s. II, 812. 
2 »L’enfance n’est pas une jouissance de la vie , c’est une préparation , c’est le ves- 
tibule de 1’édifice, c’est 1’arbre, qui n’a pas eucore donné de fruits, c’est le crépnscule 
d’un jour.” Voi.taire. L’Homme au quarante écus. 
