22 
ANTOINE LAURENT LAVOISIER. 
is dan de loslating van het brandbaar beginsel”. Lavoisier bewees 
dat de kaars , als zij brandt , levenslucht verteert en koolzuur voort- 
brengt en dat de lucht , na het verbrandingsproces , een mengsel is 
van koolzuur en van een gas, dat ongeschikt is voor de ademhaling, 
mofette irrespirable , azote = stikstof * 1 . Door haar met behulp van 
kwik te ontleden , deed lavoisier de dampkringslucht afdalen van 
den rang van element en toonde hij aan dat zij voor ongeveer één vijfde 
uit zuurstof en voor vier vijfden uit stikstof bestaat. Men kent zijne 
klassieke proef. Hij verhitte kwik in eene afgesloten hoeveelheid lucht 
tot kokens toe ; de zuurstof werd door het metaal opgenomen , dat in 
rood kwikoxyd werd omgezet ; het overblijvende , ongeveer vier vijfde 
van de gebruikte lucht , was stikstof. Door het roode kwikoxyd in 
een glazen toestel tot hooge temperatuur te verhitten , werd dit weêr 
ontleed in kwik en zuurstof, die bij de stikstof gevoegd, de oor- 
spronkelijke hoeveelheid dampkringslucht opleverde. 
Naar aanleiding hiervan verklaarde lavoisier : Je hasarde de proposer 
aujourd’hui a 1’Académie une théorie nouvélle de la combustion, ou 
plutöt, pour parler avec la réserve, dont je me suis imposé la loi, 
une hypothèse , a 1’aide de laquelle on explique d’une manière trés 
satisfaisante tous les phénomènes de la combustion , de la calcination 
et même en partie ceux , qui accompagnent la respiration des animaux.” 
De leer van lavoisier was te zeer in strijd met die van stahl, 
welke door schier alle geleerden beleden werd , om in den beginne 
aanhangers te winnen. 
( Slot volgt.) 
la voisiERii adinirabiles iu arte chemica progressus oratione explicasset”. Zie: Nieuwe 
Konsl- en Letterbode , XDe deel A° 1799, bl. 150 en 181. De Redevoering zelve be- 
rust aan de Leidscke Universiteits-bibliotbeek. 
1 Sur la combustion des chandelles. 1777. 
