44 
ANTOINE LAL RENT LAYOISIEU. 
processen zijn, waarbij de eigenschappen der zuurstof, deel der damp- 
kringslucht, op den voorgrond treden. 
In afwijking van de leer van den beroemden albrecht von haller, 
voor wien de ademhaling een zuiver mechanisch proces was , beweerde 
PR1ESTLEY in 1776, dat bij de ademhaling der dieren de lucht ge- 
phlogistiseerd wordt , evenals bij het verkalken van metalen of het 
branden eener kaars en dat die lucht ongeschikt wordt voor de res- 
piratie , als zij oververzadigd is met phlogiston. 
Een jaar later kon lavoisier aantoonen , dat de lucht , die uit de 
longen treedt, niet meer geschikt is voor de ademhaling, niet met 
phlogiston bedeeld is , zooals priestley meende , maar koolzuur bevat. 
»La respiration n’a d’action que sur la portion d’air pur , d’air 
éminemment respirable , contenue dans 1’air de 1’atmosphère. Le sur- 
plus , c’est-a-dire la partie méphitique, est un milieu purement passif , 
qui entre dans le poumon et en ressort a peu prés comme il y était 
entré. Si 1’on enferme des animaux dans une quantité donnée d’air , 
ils y périssent , lorsqu’ils ont absorbé ou converti en acide crayeux 
aériforme la majeure partie de la portion respirable de 1’air.” 1 
Daar het koolzuur ontstaat uit de verbinding der zuurstof, die het 
organisme bij de ademhaling opneemt, met de koolstof onzer weefsels , 
is de ademhaling te beschouwen als verbranding. Maar in welk gedeelte 
van het organisme heeft die verbranding plaats? Met zijne gewone 
voorzichtigheid laat lavoisier zich hieromtrent als volgt uit: 
»Ou la portion de 1’air éminemment respirable, contenue dans 1’air 
de 1’atmosphère, est convertie en acide crayeux aériforme en pas- 
sant dans le poumon , ou bien il se fait un échange dans ce viscère , 
d’une part 1’air éminemment respirable est absorbé et de 1’autre , le 
poumon restitue a la place une portion d’acide crayeux aériforme , 
presque égale en volume.” 
In 1780 verscheen het meesterstuk: Mémoire sur la chaleur par 
MM. lavoisier et de la place. Zij bepaalden de hoeveelheid warmte, 
die door verbranding wordt voortgebracht, door haar te vergelijken 
met het gewicht in ijs , dat bij de proeven smelt ; aan deze eerste 
proeve van calorimetrie knoopten zij physiologische onderzoekingen 
vast , door , met behulp van indische varkens , de hoeveelheid uitge- 
ademd koolzuur te bepalen en de hoeveelheid levenslucht, die in 
1 Expériences sur la respiration des animaux et sur les changements qui arrivent a 1’air 
en passant par leurs poumons. {Mém. de V Académie des Sciences , 3 Mai 1777, pag. 185.) 
