48 
ANTOINE LAL 1 RENT LAVOISIER. 
werking gaat derhalve nooit stof verloren , noch ontstaat ooit nieuwe stof. 
O O 1 
»Rien ne se crée , zegt hij 1 ni dans les opérations des arts, ni 
dans celles de la nature , et 1’on peut poser en principe que , dans 
toute opération , il y a une égale quantité de matière avant et après 
1’opération , que la qualité et la quantité des principes est la même, 
et qu’il n’y a que des changements , des raodifications. C’est sur ce 
principe qu'est fondé tout 1’art de faire des expériences en chimie. 
On est obligé de supposer dans toutes une véritable égalité ou équation 
entre les principes du corps qu’on examine et ceux qu’on en retire 
par 1’analyse. 
Ainsi , puisque du mout de raisin donne du gaz acide carbonique 
et de 1’alcool , je puis dire que le mout de raisin = acide carbonique 
— alcool. 
Aangetoond hebbende dat de door hem waargenomen feiten kunnen 
verklaard worden zonder de phlogiston-hypothese , gaf hij in 1783 
zijne »Réflexion sur le phlogistique pour servir de développement a 
la théorie de la cornbustion et de la respiration”. Toch gelukte het 
hem slechts de natuur- en wiskundigen der Academie voor zijne 
denkbeelden te winnen. De chemici bleven der nieuwe leer vijandig. 
PrIESTLEY , SCHEELE , KIR WAN , MACQUER , FOURCROY , BERTHOLLET , GUYTON 
BE MORVEAü , baumé en sage konden het phlogiston maar niet vaarwel 
zeggen. Eindelijk leverde eene groote ontdekking hem de aanhangers, 
die hem de phlogiston-theorie zouden helpen omverwerpen. In de 
openbare zitting der Academie van 4 Nov. 1785 las hij eene verhan- 
deling voor , waarin werd meêgedeeld dat water geen element is , 
maar het product der verbranding van het brandbare gas (hydrogenium) 
en dat water ontleed kan worden en weêr opgebpuwd uit zijne be- 
standdeelen. 
Nu gelukte het lavoisier onder de Fransche scheikundigen volgelin- 
gen te werven, die met hem de zoogenaamde pneumatische scheikunde zouden 
doen zegevieren. De eerste was berthollet, weldra volgden fourcroy 
en GUYTON de morveau. In 1787 gaven deze drie de Methode de nomen- 
clature chimique uit , die in het Duitsch , Engelsch , Spaansch en Italiaansch 
vertaald, der pneumatische theorie overal aanhangers bezorgde o. a. 
jean antoine claude chaptal, destijds hoogleeraar te Montpellier. 
Kirwan , een man van gezag in de wetenschap , viel de pneumatische 
scheikunde aan in een geschrift, dat door mevr. lavoisier in het 
1 Traité de chimie , 1789, bl. 140 en 141. 
