HET BARNSTEEN. 
107 
wijzen. De eerste aanleiding evenwel tot de plaatsaanwijzing der mine- 
ralen van plantaardigen (steenkool , bruinkool , turf, barnsteen , retiniet, 
aardolie) of dierlijken (bergmeel) oorsprong is zeer zeker te zoeken 
in de omstandigheid , dat zij , even als de werkelijke mineralen , in 
de aarde worden gevonden , uit de aarde worden gegraven , dikwijls 
aanzienlijke lagen der aarde helpen samenstellen , en dat zij als het 
ware , deel uitmaken van het lichaam der aarde. De naam doet 
evenwel minder ter zake en vermeerdert de belangrijkheid van het 
barnsteen niet, evenmin als hij deze stof in aanzien zou kunnen doen 
dalen. 
Wij willen thans in de eerste plaats enkele bewijzen bijbrengen 
voor de zooeven uitgesproken stelling , aangaande den plantaardigen 
oorsprong van het barnsteen. Hebben steenkool en bruinkool zoo- 
danige verandering in aard en scheikundige samenstelling ondergaan , 
dat de oorspronkelijke natuur schier geheel is uitgewischt , met het 
barnsteen is dit geenszins het geval , — althans lang niet in die mate. 
De chemische formule wordt bij zirkel opgegeven als te zijn: 
C 10 H 16 O — dezelfde , als die van kamfer — d. w. z. barnsteen be- 
staat uit: 
79 pCt. koolstof. 
10.5 » waterstof. 
10.5 » zuurstof. 
ÏÖÖ 
De samenstelling is alzoo die eener organische stof, vergelijkbaar 
met de samenstelling van de hars onzer pijnboomen. 
De nadere bestanddeelen zijn: barnsteenzuur , eene vluchtige olie, 
twee harssoorten en eene onoplosbare bitumineuse stof — alzoo or- 
ganische zelfstandigheden. 
Vele stukken barnsteen hebben eene gedaante, welke levendig her- 
innert aan de harsuitvloeiingen onzer hedendaagsche dennen. 
Het barnsteen bevat zeer dikwijls insekten en plantendeelen , wier 
voorkomen op ongedwongen wijze verklaard wordt, door aan te nemen 
dat de uitvloeiende hars genoemde voorwerpen gevangen hield en bij 
’t navloeien omhulde. 
Verder pleiten de geologische omstandigheden, onder welke het 
barnsteen gevonden wordt, voor den samenhang dezer stof met voor- 
wereldlijke boomen en wel pijnboomsoorten. 
Het barnsteen komt , behalve in drupvormige , — ronde en uitge- 
rekte — stukken , ook nog voor in stomphoekige brokken en korrels. 
