HET BARNSTEEN. 
109 
Afval wordt verkocht voor hoogstens een galden het kilo ; kleine , 
voor paarlen geschikte stukken — waarvan 200 op een kilo — worden 
met ƒ5 per kilo betaald. Grootere stukken — 18 stukken op een 
kilo — kosten reeds ƒ80 per kilo. 
Bij het dorp Gluckau , nabij Dantzig, werd in 1803 een zeer schoon 
stuk barnsteen gevonden, dat ruim 6 kilo woog en voor ƒ7200 werd 
verkocht. Het 'maakt thans deel uit van het mineraliën-kabinet van 
Berlijn. In 1859 evenwel vond men een stuk, dat nog grooter was 
en 9.5 kilo gewicht moet gehad hebben. 
Terwijl de stukken van geringe en gemiddelde grootte vrij gelijk 
in prijs zijn gebleven , is daarentegen in de laatste zestig jaren de 
prijs der groote stukken aanmerkelijk gedaald. 
De jaarlijksche produktie bedraagt in Oost-Pruisen (waar men het 
meest vindt) 2000 centenaars, d. w. z. 100.000 kilo. Naar den vorm 
onderscheidt men Schlauben t Brackstücke en Fliesen. 
De » Schlauben” zijn bladerig van struktuur en diensvolgens niet 
geschikt om op de draaibank verwerkt te worden. Zij zijn hoogst 
waarschijnlijk ontstaan door periodieke uitvloeiingen. Het navloeiende 
hars bedekte de reeds gestolde massa met eene nieuwe laag , die zich 
minder stevig aan het reeds gevormde gedeelte hechtte , zoodat de 
homogeniteit werd verbroken. 
» Brackstücke” zijn groote stukken, die barsten en kloven bevatten , 
of onzuiverheden insluiten , en dus evenmin geschikt zijn om er 
sieraden van te maken , tenzij een gezonde kern van genoegzame grootte 
zulks toelaat. 
De » Fliesen” omvatten de zuivere, homogene en daarom kostbare 
stukken van eene meestal afgeplatte gedaante. 
Voorts heeft men nog de kleine, maar zuivere stukken van ronde 
gedaante , waarvan men de parels vervaardigt. 
Knochen noemt men eene witte variëteit , terwijl de benamingen 
geelblank, roodblank enz. worden toegepast, indien de kleur van het 
gesteente daartoe aanleiding geeft. 
Zwarte barnsteen draagt den naam van gagat; eene lichtgroene 
variëteit is bekend als bastaardsteen. 
Gedanit — zoo genaamd ter eere der stad Dantzig (Gdansk) — 
Kranzit en Glessit zijn verscheidenheden, die, nevens het gewone barn- 
steen , uit de »blauwe aarde” van Samland worden opgedolven. Het 
» gedanit” is buigzaam, wordt bij verhitting van geel troebel wit en 
heeft een lager kookpunt. Het » kranzit” is zoo week, dat men het 
