112 
HET BARNSTEEN. 
landwaarts langs den Weichsel en door Pannonië, of langs den Pregel 
en den Dnieper naar Zuid-Europa vervoerd. 
Pruisen , en wel Saraland was toen , evenals nu nog , de groote 
voorraadschuur. Of daarom , gelijk professor hasse meent , in Samland 
het paradijs moet gezocht worden , is eene vraag , welker bevestigend 
antwoord wij liefst voor rekening laten van theologen van den stempel 
van professor hasse. Een paradijs is Samland ontegenzeggelijk — maar 
meer uitsluitend voor de barnsteeuzoekers. Nergens ter wereld werd 
ooit zooveel van het kostbaar mineraal gevonden als daar. Men treft 
het hoofdzakelyk aan in de z. g. » blauwe aarde”, een glaukoniet- 
houdend zand, dat zich in lagen van 1.3 tot 1.7 Meter dikte, die 
men tot onder den zeebodem kan vervolgen , in den ondergrond van 
genoemd landschap uitstrekt. Uit onderstaande figuur , een profiel van 
de Samlandsche barnsteenfor- 
matie, zal men tevens kunnen 
opmerken, dat gezegde » blauwe 
aarde” beneden den spiegel der 
Oostzee is gelegen. Deze ter- 
reinen behooren deels tot het 
beneden-oligoceen , overeenkomen- 
de met het Tongrien van België 
en Nederland, deels tot het 
midden-oligoceen , waartoe o. a. 
ook de zandsteen van Fontaine- 
bleau behoort. Zij zijn dus van 
oudere dagteekening dan de 
tertiaire zanden van Elsloo bij 
Maastricht of de leem van 
a, b en c. Glaukonietlagen met barnsteen. Eibergen en Winterswijk, die 
b. blauwe aarde. . , , . 
d. wit zand. tot de mi oceene aideeling wor- 
e. bruinkool, f. gestreept zand. g. diluvium. den gebracht. 
h humus. Volgens credner bevindt zich 
het Samlandsche barnsteen niet meer op de oorspronkelijke ligplaats, 
maar het werd in den aanvang van het oligoceene tijdvak door de zee 
derwaarts gespoeld. De pijnboomen , die dit hars hebben uitgezweet , 
zouden groote wouden in Skandinavië hebben gevormd. 
Slaat men de leerboeken der mineralogie op het artikel » barnsteen” 
na, dan staat men versteld over het aantal vindplaatsen. 
Bij ziRKEL lezen wij : » Der Bernstein . . . findet sich wesentlich in 
Profiel der Samlandsche barnsteen formatie. 
