HET BARNSTEEN. 
117 
Aanvankelijk weinig beteekenend , beeft zich de baggerij tot eene 
belangrijke industrie ontwikkeld. 
De meergenoemde firma werkt thans met 20 stoombaggermachines. 
Het uit de diepte gehaalde slijk wordt op horden gebracht , en levert 
op bekende wijze het barnsteen. 
Het baggerrecht wordt van den Staat gekocht tegen eene jaarlijksche 
pacht en de verplichting om het vaarwater in het haf open te hou- 
den. Daarom wordt het van zijn mineraal beroofde zand niet weer 
in het haf uitgestort, maar naar elders vervoerd. 
De bedoelde pachtsom bedroeg : 
in de eerste pachtperiode (7 jaren) 13,500 Mk. 
» » tweede » (6 » ) 108,000 » 
» » derde • » (9 » ) 213,000 » 
Nu en dan vindt men bewerkte stukken barnsteen , zooals door- 
boorde parels , ringen , knoppen , schijven , volkomen gelijkend op de 
barnsteen versierselen, die nu en dan uit sommige hunebedden zijn te 
voorschijn gehaald. Zelfs barnsteen , waarop versierselen . o. a. ruw 
uitgevoerde menschelijke figuren , voorkomen , heeft men er onder 
aangetroffen. Al deze kunstvoortbrengselen behooren tot den steentijd. 
De jaarlijksche produktie van Samland bedraagt 2000 centenaars 
(1 cent. = 50 kilo); 730 centenaars worden door baggerij, 760 
door scheppen , steken en strandzoeken gewonnen ; de rest wordt ver- 
kregen door den mijnbouw en het duiken. Volgens de Encyclopadie 
van brockhaus bedroeg in 1873 de totaalproduktie 1800 centenaars, 
vertegenwoordigende eene waarde van 2 millioen Mark. 
Uit het vorenstaande is genoegzaam gebleken , dat de barnsteen- 
industrie aan vele handen werk verschaft. De geheele Kurische 
Nehrung is dan ook bijna uitsluitend bewoond door barnsteenvis- 
schers, d. i. door lieden, die op een der bekende wijzen bezig zijn 
met het kostbaar edelgesteente in den schoot der maatschappij te 
brengen. 
Reeds werd met een enkel woord gewag gemaakt van het barn- 
steen , dat in Nederland , met name in de provincie Groningen , wordt 
gevonden. Volgens staring ( Bodem van Nederland ) werd in eene tijd- 
ruimte van 15 jaren in de hooge Kloosterholt bij Winschoten, meer 
dan 25 kilo van dit mineraal opgedolven. 
Voorts vond men barnsteen op de kusten van Rottum, Ameland, 
Urk en Schokland; insgelijks bij Steen wijk, tusschen Hoogeveen en 
